Химийн бодисын тодорхойлолт

 

Химийн нэршил /Chemical Name: Нафталин (NAPHTHALENE)

CAS №: 91-20-3

UN №: 1334

Томъёо/Formula: C10H8

Бусад нэршил /Synonyms: Нафталин, камфорын давирхай, цагаан давирхай, White tar, Tar camphor, Naphthalin

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал: Өнгөгүй эсвэл бордуу өнгөтэй, эрвэхийний хортой ижил үнэртэй хатуу бодис. [Тайлбар (Note): Хайлмал байдлаар зөөвөрлөгддөг  (Shipped as a molten solid).

Буцлах температур: 2170C

Молекул жин MW: 128.2

Тэсрэх доод хязгаар LEL: 0.9%

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 2

Хөлдөх температур/ хайлах температур FRZ/MLT: MLT: 800C

Уурын даралт (VP): 0.08 мм.м.у.б

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): 5.9%

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 2

Дөл авалцах температур (FP): 78,90C

Уурын нягт (VD): NA

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating):: 0

Sp. GR: 1.15

Ионжих чадвар IP: 8.12 эВ

 

NFPA Sp. Inst.: NA

 

Хордуулах хязгаар

OSHA

NIOSH

Бусад мэдээлэл/Related Information

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)ppm: 10

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 10

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:
NA

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA мг/м3: 50

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA мг/м3: 50

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: NA

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: 15

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: NA

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: 75

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: NA

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: NA

PEL-C мг/м3: NA

REL-C мг/м3: NA

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): TLV-A4

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation) Skin Notation: No

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): No

Тайлбар (Notes): NA

Тайлбар (Notes): NA

 

Хавдар үүсгэх ангилал (IDLH) ppm: 250

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) мг/м3: NA

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): NA

 

NIOSH Химийн аюулын талаарх лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)

Нафталин /Naphthalene

CAS: 91-20-3

Томъёо (Formula): C10H8

RTECS: QJ0525000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): Нафталин (Naphthalin), Асфальтны резин (Tar camphor), цагаан асфальт (White tar) Нафталин, камфорын давирхай, цагаан давирхай

DOT ID & Guide: 1334 133 (crude or refined) 2304 133 (molten)

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж  (TWA) 10 ppm (50 мг/м3) ST 15 ppm (75 мг/м3)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж (TWA):10 ppm (50 мг/м3)

IDLH: 250 ppm

Хувирал (Conversion): 1 ppm = 5.24 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

Өнгөгүй эсвэл бордуу өнгөтэй, эрвэхийний хортой ижил үнэртэй хатуу бодис (Colorless to brown solid with an odor of mothballs). [Анхаар (Note): Хайлуулаад хатууруулсан байдлаар зөөвөрлөгддөг  (Shipped as a molten solid).]

Молекул жин MW: 128.2

Буцлах температур BP: 2170C

Хөлдөх температур MLT: 800C

Уусах чанар (Sol): 0.003%

Уурын даралт VP: 0.08 мм.м.у.б

IP: 8.12 эВ

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: NA

Нягт (Sp.Gr): 1.15

Дөл авалцах температур  Fl.P: 78,90C

Тэсрэх дээд хязгаар UEL: 5.9%

Тэсрэх доод хязгаар LEL: 0.9%

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): NA

Шатамхай хатуу бодис гэхдээ хялбархан гал авалцахгүй. (Шатамхай шингэний ангилалыг үзэх)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Хүчтэй исэлдүүлэгчид, Хромын ангидрид

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 1501; OSHA 35

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс(Skin): Арьсанд хүрэхээс сэргийл (Prevent skin contact)
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос сэргийл (Prevent eye contact)
Арьс угаах (Wash skin): Арьсанд хүрсэн үед (When contam)
Зайлуулах (Remove):  Норсон эсвэл бохирдсон үед (When wet or contam)
Солих (Change):
Өдөр бүр (Daily)

Нүд (Eye): Тэр даруй угаа (Irr immed)
Арьс (Skin): Тэр даруй хүйтэн ус дээрээс нь гоожуул, хатуу болон шингэн савангаар даруй угаа (Molten flush immed)/sol-liq soap wash prompt
Амьсгал (Breath):
Амьсгалын аппарат хэрэглэ (Resp support)
З
алгисан бол (Swallow): Яаралтай эмнэлгийн тусламж (Medical attention immed)
(
Хийх дарааллыг үзэх)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

NIOSH/OSHA 100 ppm: CCROVDM*/SA* 250 ppm: SA:CF*/CCRFOVHiE/PAPROVDM*/SCBAF/SAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOVHiE/SCBAE
(
See symbols and codes)

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгалын замаар (Inh) Арьсанд шингэх (Abs) Залгих (Ing) Хүрэх (Con)

Хордлогын шинж чанар (Symptoms)

Нүд үрэвсэж, улайх (Irrit eyes); толгой (head), толгой эргэх (conf), Сэтгэл санаа тогтворгүй болох (excitement), бие эвгүйрхэх (mal); бөөлжис цутгах, (nau), огиулах (vomit), Гэдэс өвдөх (abdom pain);давсаг үрэвсэх (irrit bladder); хэт ихээр хөлрөх (profuse sweat); шарлах (jaun); цустай шээх (hema), цус гоожих (hemog), бөөрний дутагдал (renal shutdown); арьс (derm), харааны неврит (optical neuritis), харшил өгөх (corn damage)
(
See abbreviations)

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Нүд (Eyes), Арьс (skin), цус (blood), Элэг (liver), Бөөр (kidneys), Төв мэдрэлийн систем (CNS)
(
See abbreviations)

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Зааврын дугаар (Guide Number): 133

133 Шатамхай хатуу бодис (Flammable Solids) 
Үзүүлэх аюул
Гал гарах эсвэл дэлбэрэх FIRE OR EXPLOSION
*       Шатамхай материал 
*       Дулаан, үрэлт, оч, дөлөөр гал авалцна. 
*       Галын нөлөөгөөр зарим нь маш хурдан шатах боломжтой 
*       Нунтаг бодисууд, үртэс, хэлтэрхий нь шаталтаар хүчтэй тэсрэлт үүсгэн шатна.
*      Бодисыг хайлмал байдлаар тээвэрлэнэ. 
*      Галыг унтарсан ч дахин гал авалцан шатаж болзошгүй
Эрүүл мэнд /HEALTH
*      Галын улмаас цочроомтгой буюу хортой хийнүүд гарч болно 
*      Арьс болон нүдэнд хүрснээр салст, эд эсийг түлэх аюултай 
*      Хайлмал байдалтай байгаа бодисонд хүрвэл арьс, нүдийг түлэх аюултай 
*      Галыг унтраасан ус нь гадаргын ус, гүний усанд орсоноор бохирдол үүсгэнэ 
ХҮН АМЫН аюулгҮй байдал хамгаалал (PUBLIC SAFETY)

*     Онцгой байдлын газрын 105 дугаарт залгаж мэдээлэх, Хаяг буюу шошгон дээр байгаа утасруу яаралтай ярьж зөвлөгөө авах

*       Бодис асгарсан буюу алдагдсан газрыг эргэн тойрон 10-25 метрт тэмдэг тавьж талбайг тусгаарла.
*       Аврах, аюул ослыг бууруулах үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас бусад шаардлагагүй хүмүүсийг тусгаарлалтын бүсээс
          гаргах.
*       Салхины дээд талд байх. 
*       Нам дор газар бодисыг хадгалах, хүн орохыг хориглоно.  
Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Өөртөө амьсгалын аппарат агуулсан  эерэг даралтын хувцас (SCBA) өмсөх 
*      Гал сөнөөгчдийн хамгаалах хувцас бол зөвхөн хязгаарлагдмал байдлаар л хамгаалж чадна. 
 
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
Асгарах (Spill)
*       Салхины доош чиглэлд дор хаяж 100 м газарт нүүлгэн шилжүүлэлт хийх.
Гал (Fire)
*       Нөөцийн сав, ачааны машин болон вагон цистернд гал гарвал түүнээс бүх чиглэлд 800 метрт ТУСГААРЛАЛТЫН БҮС тогтоох. Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метрээс дээш зайд хийнэ.
 
ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE
FIRE)
Бага хэмжээний гал (Small Fires)
*       Хуурай гал унтраагч бодис, нүүрсхүчлийн хий, элс, шороо, ус юмуу гал унтраадаг жирийн хөөс ашиглан унтраах  
Их хэмжээний гал (Large Fires)
*      Ус юмуу гал унтраадаг хөөс цацах 
*      Контейнер, сав баллоныг ямар нэгэн эрсдэл гаргахгүйгээр галын голомтоос гаргах боломжтой бол холдуулах 
Контейнер эсвэл машин, түүний ачлагад галд авалцсан үед 
*      Галыг гүйцэд унтарсны дараагаар галд өртсөн савуудыг их хэмжээний усаар шүршиж хөргөөх. 
*      Галыг аль болох зайнаас унтраах ба их хэмжээтэй галын үед автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч буюу хяналттай хошуу ашиглан унтраах. Хэрэв ийм боломжгүй бол техникээ холдуулж галыг шатааж дуусгах.  
*      Агааржуулах төхөөрөмжийн аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах эсвэл савны өнгө өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож ажиллагсадыг холдуулах. 
*     Галд өртсөн контейнер, сав баллоноос байнга хол бай.
АСГАРЧ ГООЖИХ (SPILL OR LEAK)
*       Гал гарах эх үүсгэвэрүүдийг бүгдийг нь хэрэглэхгүй байх (тамхи татах, дөл, очлуур).
*       Бодис асгарсан газрын оыр орчмоор явахыг хориглоно. 
Бага хэмжээгээр асгарсан үед 
*       Цэвэр хүрзээр асгарсан хуурай бодисыг цэвэр хуурай саванд хийж сайтар таглаад бодистой савыг бодис асгарсан газраас хол тавих 
Их хэмжээгээр асгарсан үед
*       Усаар норгоод, шуудуунд хийж дараа нь ангижруулна.
*       Гол, ус, бохир усны шугам зэрэг рүү алдагдсан бодис орохоос урьдчилан сэргийл 
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*      Осолд нэрвэгдсэдийг цэвэр агаарт гарга.
*      Түргэн тусламж дуудах.
*      Осолд нэрвэгдсэд амьсгалж чадахгүй байвал хиймэл амьсгал хийх 
*      Амьсгалахад хүндрэлтэй үед нэмэлт хүчилтөрөгчийн багаар амьсгалуулах.
*      Химийн бодисоор бохирдсон хувцас, гутлыг тайлж тусгаарла. 
*      Арьс бодисонд хүрсэн бол тэр даруй нүд болон арьс руу дор хаяж 20 минутын турш ус гоожуулан зайл. 
*      Арьсанд наалдаж хатуурсан хайлмал бодисыг салгахад эмнэлгийн тусламж авах шаардлагатай. 
*      Хохирогчийг дулаан газар тайван байлга.
*      Эмнэлгийн ажилтнууд уг бодисын талаар болон биеэ хамгаалах арга, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааны талаар зөвөлгөө өгөх

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) Non-fire Spill Response:  Оч, дөл болон бусад галын эх үүсвэрүүдийг холдуул. Материалыг усны эх үүсвэр, бохир усны шугамнаас хол байлгах. Шаардлагатай бол урсацыг тогтоох далан барь. Газарт алдагдсан бол: Цооног, цөөрөм гэх мэт асгарсан хатуу болон шингэн бодисыг агуулах байхаар газар ухах. Хатуу бодисыг гялгар уутаар бүтээж борооны усанд урсахаас сэргийл. Усанд асгарсан бол: Тухайн бодисыг ёроолд нь тунгаахын тулд  байгалийн устай гүн  нүхийг, доош ухагдсан нуур, элсэн хаалт зэргийг ашигла. Хэрвээ ууссан бол (10ppm буюу түүнээс дээш концентрацитай бүс нутагт) асгарсан бодисын хэмжээнээс 10 дахин их идэвхжүүлсэн нүүрсийг нэмж цацаж өг. Тунасан бодисыг резинин хоолойгоор соруулж цэвэрлэ. Голын ёроол цэвэрлэх машин болон механик өргөгчөөр ёроолд тунасан хөдөлгөөнгүй байдалтай байгаа бохирдуулагч болон тунадасыг цэвэрлэ.(AAR, 1999)

Гал унтраах Firefighting: Өөрөө аяндаа унтарах хэмжээний галыг бүү унтраа. Их хэмжээний усаар бороошуулан шүрших. Галд өртсөн сав контейнеруудыг их хэмжээний ус шүршиж хөргөх. Усыг хамгийн боломжит хол зайнаас цацаж өг. Усыг шууд их хэмжээгээр шүрших нь үр дүн муутай тул бороошуулах буюу манантуулж шүрших. Спиртэн хөөс, хуурай химийн бодисууд, нүүрсхүчлийн хий зэргийг хэрэглэх. (AAR, 1999)

Урвалын идэвх Reactivity: ХИМИ ШИНЖ ЧАНАР: Нафталин, камфор, глицерол, тосон давирхай зэрэг нь хромын ангидридтай хүчтэй урвалд ордог. (Haz. Chem. Data 1967. p 68). (REACTIVITY, 1999).

Анхны тусламж /First Aid: НҮД/EYES: Хэрэв хордсон хүн нүдний контакт линзтэй бол нүднээс нь салгаж авах Хордсон хүний нүдийг цэвэр ус болон энгийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш тасралтгүй зайлж, эмнэлэгийн тусламж дуудах хэрэгтэй. Эмчийн заавар, зөвлөгөөгүйгээр ямар нэгэн дусаалга, тос, эм нүдэнд дусаахыг хориглоно. Хордсон хүний нүдэнд ямар нэгэн хордолт үрэвсэлт улайлтын шинж тэмдэг усаар зайлсны дараа илрээгүй ч гэсэн эмнэлэгт үзүүлэх хэрэгтэй.

АРЬС/SKIN: Бохирдсон арьсыг усаар зайлж, бохирдсон хувцасыг даруй биенээс салгах хэрэгтэй. Бохирдсон арьсыг савантай усаар зөөлөн булхана. Хэрвээ улайлт, цочрол зэрэг өгвөл даруй эмч дуудах, хордлогын төв, эмнэлэгт хүргэх хэрэгтэй. АМЬСГАЛ/INHALATION: Хордсон хүнийг бохирдсон газраас яаралтай гаргаж, цэвэр агаараар гүн амьсгалуулах. Яаралтай эмнэлэгийн тусламж дуудах  (Ж: хахаж цацах, ханиалгах, амьсгал давчдах, ам, цээж, хоолой хорсох гэх мэт) шинж тэмдэгүүд ажиглагдвал яаралтай түргэн тусламж дуудах, эмнэлэгт хүргэх. Аврагчдад амьсгалын багийг ямар нэгэн бохирдсон газарт ороход заавал зүүлгэх. ЗАЛГИХ/INGESTION: Хохирогч ухаан алдаж, татаж унаагүй тохиолдолд химийн бодисыг туулгахын талд 1-2 стакан ус уулгаад түргэн тусламж яаралтай дууд. Химийн бодис уушиг руу орох эрсдэлтэй байдаг учраас ерөнхийдөө эмчийн хяналтгүйгээр албаар бөөлжүүлж гаргахыг хориглодог. Хэдийгээр өвчтөн ухаан алдаж унасан ч гэсэн  таталт өгөхгүй байгаа бөгөөд эмнэлгийн түргэн тусламж бэлэн биш бол их хортой химийн бодис хоол боловсруулах эрхтэнд орсноос шалтгаалан бөөлжис хүрэх эрсдэлтэйг анхаар. Ийм тохиолдолд ипакак сироп болон давстай усыг ууж болно.  Өвчтөнг яаралтай эмнэлэгт хүргэж өгөх хэрэгтэй. Хэрвээ өвчтөнд таталт өгч ухаан алдаж унасан бол амаар нь ямар нэгэн юм бүү өг. Амьсгал авах зам нь нээлттэй эсэхийг шалга, өвчтөний толгой нь хөлөөсөө нам түвшинд байхаар хэвтүүл. Бөөлжүүлэхгүй байх хэрэгтэй. Өвчтөнг маш түргэн эмнэлэгт хүргэж өг.  (NTP, 1992)