Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил: ИЗОБУТАНОЛ  ISOBUTANOL

CAS №: 78-83-1

UN №: 1212

Томъёо: C4H10O

Бусад нэршил: ИБС, Изобутанол, Изопропилкарбинол, 2-метил-1-пропанол - IBA; Isobutanol; Isopropylcarbinol; 2-Methyl-1-propanol

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал: Хөгц маягийн үнэртэй, өнгөгүй, тосорхог шингэн

Буцлах температур (BP): 108оC

Молекул жин (MW): 74.1

Тэсрэх доод хязгаар (LEL) (50,5 oC): 1.7%

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 3

Хөлдөх температур/ хайлах температур (FRZ/MLT): FRZ: -108oC

Уурын даралт (VP):

9 mmHg

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL) (94,4 oC): 10.6%

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 1

Дөл авалцах температур (FP):28оC

Уурын нягт (VD): Тогтоогоогүй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 0

Нягт (Sp. GR)  : 0.80

Ионжих чадвар IP:10.12 эВ

 

Онцлог шинж NFPA Sp. Inst.: Тогтоогоогүй

 

Хордуулах хязгаар

НҮБ-ын ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 100

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 50

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:  Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA mg/m3: 300

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  mg/m3: 150

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) mg/m3: Тогтоогоогүй

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогоогүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Notes: Тогтоогоогүй

Тайлбар (Notes): Тогтоогоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: 1600

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  mg/m3: Тогтоогоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): Тогтоогоогүй

 

NIOSH Химийн аюулын талаархи лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)

ИЗОБУТИЛИЙН  СПИРТ

CAS: 78-83-1

Томъёо (Formula): (CH3)2CHCH2OH

RTECS: NP9625000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): ИБС, Изобутанол, Изопропилкарбинол, 2-метил-1-пропанол - IBA; Isobutanol; Isopropylcarbinol; 2-Methyl-1-propanol

DOT ID & Guide: 1212 129

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж: TWA 50 ppm (150 мг/м3)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж (TWA)  100 ppm (300 мг/м3)

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 1600 ppm

Хувирал (Conversion): 1 ppm=3.03 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

Хөгц маягийн үнэртэй, өнгөгүй, тосорхог шингэн

Молекул жин MW: 74.1

Буцлах температур BP: 108oC

Хөлдөх температур

FRZ: -108oC

Уусах чанар (Sol) : 10%

Уурын даралт VP: 9 mmHg

IP: 10.12 эВ

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: Тогтоогоогүй

 Нягт (Sp.Gr) : 0.80

Дөл авалцах температур  Fl.P: 28оC

Тэсрэх дээд хязгаар UEL (94.4 oC): 10.6%

Тэсрэх доод хязгаар LEL (50.5 oC): 1.7%

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): Тогтоогоогүй

Шатамхай шингэн, Анги IC . (гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангиллыг үз)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Хүчтэй исэлдүүлэгчид

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 1401, 1405; OSHA 7

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс болгоомжил
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос болгоомжил
Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед
Зайлуулах (Remove): Норсон үед
Солих (Change): N.R.

Нүд (Eye): нэн даруй угаах
Арьс  (Skin): Их усаар зайлах
Амьсгал Breath: Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх
Залгих Swallow: Эмнэлгийн яаралтай тусламж  
(See procedures)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

NIOSH/OSHA 500 ppm: CCROV*/SA* 1250 ppm: SA:CF*/PAPROV* 1600 ppm: CCRFOV/GMFOV/PAPRTOV*/SCBAF/SAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE (See symbols and codes)

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгалах, Залгих,  арьс ба нүдэнд хүрэх

Хордлогын шинж тэмдэг (Symptoms)

Нүд, арьс, хоолой цочроох,  толгой өвдөх, нойрмог болох, арьс хуурайших, язрах, амьтан дээр  мэдээ алдах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ Irrit eyes, skin, throat; head, drow; skin cracking; in animals: narco (See abbreviations)

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Нүд, арьс, амьсгалын систем, төв мэдрэлийн систем (See abbreviations)

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлах дугаар (Guide Number): 129

129 Гал авалцамтгай шингэнүүд- (туйлтай/устай холилддог/хортой)

129 Flammable Liquids (Polar/Water-Miscible/Noxious)

 
ТОХИОЛДОХ АЮУЛ POTENTIAL HAZARDS
Галын ба тэсрэх АЮУЛ (FIRE OR EXPLOSION)
*       ТУЙЛЫН ГАЛ АВАЛЦАМТГАЙ: Халаалт, оч  эсвэл дөлөнд амархан асна.
*       Уур нь агаартай хамт тэсрэмтгий холимог үүсгэж болно.
*       Уур нь тархаж галын эх үүсгүүртэй авалцвал ассан газраасаа буцаж шатна.
*       Уур нь агаараас хүнд тул газрын хөрсөн дээгүүр тархах ба усны шугам, хонгил,  нөөцийн сав зэрэг зай багатай                      газар хуримтлагдана.
*       Уурын дэлбэрэлт байрны дотор болон гадна, мөн усны шугамыг хордуулна. 
*       Р – гэсэн тэмдэглээстэй бодисууд нь халах эсвэл галд өртөхдөө тэсэрч полимержих урвалд орно.
*       Бохирын шугам руу алдагдвал түймэр гарах болон тэсрэлт болж болзошгүй.
*       Сав гаднаасаа халвал дэлбэрч болно.
*       Олон шингэн уснаас хөнгөн.
Эрүүл мэнд (HEALTH)
*       Тухайн бодисоор амьсгалах эсвэл уг бодис арьсаар нэвчвэл хордуулах үйлчилгээтэй.
*       Тухайн бодисоор амьсгалах эсвэл хүрэлцэхэд арьс болон нүдийг цочроох болон түлэх аюултай.
*       Гал нь цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хий үүсгэж болно.
*       Ууранд толгой эргэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орох аюултай.
*       Гал унтраах үед ашигласан ус нь бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.
ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ хамгаалал (PUBLIC SAFETY)
*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.
*      Асгарсан ба алдагдсан талбайгаас бүх чиглэлд 50 аас 100метр (160 аас 330 фут) –ээс гадагш зайд
        тусгаарлалт хийх.
*      Зөвшөөрөлгүй хүмүүсийг голомтод ойртуулж болохгүй.
*       Салхины эсрэг талд байх.
*       Нам газар байхыг хориглоно.
*       Хаалттай газар орохдоо урьдчилан салхилуул. 
 Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Амьсгалын аппарат бүхий эерэг даралттай хувцас (SCBA) өмсөх.
*       Гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас зөвхөн хязгаарлагдмал хамгаалалтыг л гүйцэтгэнэ. 
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
Их асгарах (Large Spill)
*       Анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг дор хаяад 300 метр (1000 фут) –ээс гадагш хийнэ.
Гал (Fire)
*       Нөөцийн сав(tank), ачааны машины болон вагон цистернд гал гарсан бол түүнийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –т  тусгаарлана.Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –ээс гадагш хийнэ.
ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)
Галын 
АНХААРУУЛГА: Эдгээр бүх бодисууд нь маш бага дөл авалцах температуртай. Гал унтраахад усаар шүрших нь үр дүн муутай байж магадгүй. 
Бага хэмжээний гал
*      Химийн хуурай унтраагч, CO2, усаар, эсвэл спиртэнд тэсвэртэй хөөсөөр шүрших.
*      Нитрометан эсвэл нитроэтан оролцсон гал гарвал химийн хуурай унтраагч хэрэглэж болохгүй. 
Том хэмжээний гал
*      Усыг бороожуулах юмуу мананцар байдлаар эсвэл спиртэнд тэсвэртэй хөөсөөр шүрших
       Усыг бороожуулах юмуу мананцар байдлаар хэрэглэх. Усны шууд урсгал хэрэглэж болохгүй  
*      Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол галын газраас савтай зүйлсийг зөөх.
Нөөцийн сав,машин/чиргүүлийн ачаа галд өртвөл. 
*       Аль болох зайтай газраас галыг унтраах, автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй хушуу ашиглан унтраах.
*       Галыг унтраасны дараа нөөцийн савыг их хэмжээний усаар сайн хөргөх.
*       Нөөцийн савын аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиолол дуугарах эсвэл өнгө нь өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож хүн хүчээ татаж авах.
*       Галд өртсөн нөөцийн савнаас байнга хол байх
*       Их хэмжээний галын хувьд өөртөө удирдлагын ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй 
         хушуу ашиглан унтраах хэрэгсэлээр галыг унтраана, бололцоогүй бол энэ бүсийг орхин гарах
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)
*       Галын бүх эх үүсгүүр (ойролцоо орчинд нь тамхи татах, гал асаах, очлуур,дөл
         үүсгэгч хэрэглэхийг хориглоно)-ийг ЗАЙЛУУЛАХ.
*       Ажиллагаанд хэрэглэж буй бүх тоног төхөөрөмжинд газардуулга хийсэн байх.
*       Асгарсан материалд хүрэх ба дундуур нь явж болохгүй.
*        Эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол алдагдсан газрыг олж зогсоох.
*        Ус, бохирын шугам, подвал болон бусад хязгаарлагдмал орчинд орохоос сэргийлэх
*        Уурыг багасгахын тулд уур дарагч хөөс хэрэглэх 
*       Хуурай шороо, элс, эсвэл шатдаггүй материалаар хучих эсвэл шингээж аваад тусгай саванд хийж зайлуулах
*       Шингээсэн материалаа цуглуулахдаа цэвэр, ноцдоггүй багаж хэрэгсэлийг ашиглах
Их хэмжээний асгаралт
*       Шингэний урсгалыг боосон далан хийх ба дараа нь зайлуулах.
*       Усаар шүршихэд уур багасах боловч хаалттай орчинд гал асахаас сэргийлж чадахгүй;
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*       Осолд өртөгсдийг цэвэр агаарт гаргах.
*       Эмнэлгийн ослын яаралтай тусламж 103- ийг дуудах.
*       Хэрвээ осолд өртөгсөд амьсгалахгүй бол хиймэл амьсгал хийх.
*       Амьсгалахад хүндрэлтэй бол хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах.
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлж тусгаарлах.
*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй урсгал усаар 20-оос доошгүй минутын турш угаах.
*       Арьсыг савантай усаар угаах
*       Өртөгсдийг дулаан, тайван орчинд байлгах
*       Бодисонд хордсон үр дагавар (амьсгалах, залгих эсвэл арьсаар хүрэлцэх) удаж болно.  
*       Эмнэлгийн ажилтнуудад уг бодисын талаар сайтар таниулах, биеэ хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааныталаар анхааруулгыг өгөх.

 

Ослын үЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛААРХИ нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) (Non-fire Spill Response):   Очлуур, дөл болон галын бусад үүсгүүрийг зайлуулах. Материалыг усны ундрага ба ариутгах татуургын хоолойн ус руу орохоос болгоомжил. Шаардлагатай тохиолдолд урсгалыг гарцаагүй барьж тогтоох даланг барих. Аюул учруулахгүйгээр бол асгарч байгаа газрыг олж зогсоох арга хэмжээ авах. Усаар шүршин уурыг дарах ба үүссэн цөөрмийг шингэнээр шингэлэх (AAR, 1999)

Гал унтраах (Firefighting: Урсгалыг зогсоох чадахгүй бол галыг шүршиж болохгүй.  Мананцар байдлаар их хэмжээний усыг ашиглах. Усны хүчтэй урсгал нь үр дүн муутай.  Халсан савуудыг их хэмжээний усны урсгалаар хөргөх. Аль болох хол зайнаас ус хэрэглэх. Спиртэн хөөс, химийн хуурай унтраагч эсвэл нүүрстөрөгчийн давхар оксид ашиглах.  (AAR,1999)  

Урвалын идэвх (Reactivity):  ТОГТВОРТОЙ БАЙДАЛ: Энэ бодис нь лабораторийн жирийн нөхцөлд  тогтвортой. Энэ бодисын уусмал нь лабораторийн жирийн нөхцөлд 24 цаг тогтвортой. ХИМИЙН ШИНЖ: Энэ бодисыг хүчтэй исэлдүүлэгчтэй хамт байлгаж болохгүй (NTP, 1992)

Анхны тусламж (First Aid):  НҮД: Юуны өмнө нэрвэгдэгч нь контакт линзтэй эсэхийг шалгаж  байгаа бол түүнийг нь авах. Нэрвэгдэгчийн нүдийг ус эсвэл ердийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш угаах явцдаа эмнэлгийн тусламж ба хордолгын хяналтын төвд нэн даруй дуудлага өгнө. Эмчийн тусгай зааваргүйгээр нэрвэгдэгчийн нүдэнд ямар нэгэн эм, тос, тосон түрхлэг хэрэглэж болохгүй. Нэрвэгдэгчийн нүд улайх буюу үрэвсэх зэрэг хордлогын шинж тэмдэг илрээгүй тохиолдолд  ч нүдийг нь угаасны дараа түүнийг  эмнэлэгт нэн даруй хүргэнэ.

АРЬС: Өртсөн хэсгийг нэн даруй урсгал усаар угааж бохирдсон хувцасыг  тайлж тусгаарлана. Арьсны өртсөн бүх хэсгийг  савантай усаар зөөлөн угаана. Нэрвэгдэгчийн арьсанд улайлт ба үрэвсэл илрээгүй тохиолдолд ч эмнэлгийн тусламжийн болон  хордолт  хяналтын төвд яаралтай дуудлага өгнө. Арьсных нь өртсөн хэсгийг усаар угаасны дараа нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт яаралтай хүргэнэ. 

АМЬСГАЛАХ: Нэрвэгдэгчийг хордлогын бүсээс нэн даруй гаргаж цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах, Хоолой сөөх, ханиалгах,амьсгал давчдах, амны хөндий, хоолой, цээж түлэгдэх зэрэг шинж тэмдэг илэрвэл эмчийг нэн даруй дуудаж нэрвэгдэгсдийг  эмнэлэгт хүргэхэд бэлтгэнэ. Үл мэдэгдэх агаарын орчинд аврагчдыг ороход хувийн амьсгал хамгаалах зориулалтын хэрэгслээр хангах. Ямар ч тохиолдолд өөрийгөө хамгаалах амьсгалын аппарат (SCBA) ашиглах, байхгүй бол  хамгаалалтын түвшин нь тохирсон эсвэл илүү үзүүлэлт бүхий хамгаалалтын хувцасыг өмсөх.

ЗАЛГИВАЛ: БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Идэмхий бодисууд нь ам, хоолой, болон улаан хоолойн салст бүрхэвчийг гэмтээх, мөн бөөлжих явцад нэрвэгдэгчийн уушгинд тархах эрсдэлийг ихэсгэх учир эмчилгээг хүндрүүлнэ.Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдаагүй,таталт өгөөгүй бол 1-ээс 2 аяга ус өгч химийн бодисыг нь шингэлээд, эмнэлгийн тусламжийн болон хордолт хяналтын төвд яаралтай дуудлага өгч нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт шилжүүлнэ. Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдсан эсвэл таталт өгсөн бол түүний амаар ямар нэгэн зүйл өгөлгүй, амьсгалын замыг  нээлтэй байлгаж толгойг нь биеэс  унжуулж хажуу талаар нь хэвтүүлнэ. БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ.Эмнэлэгт ЯАРАЛТАЙ хүргэх. (NTP,1992).