Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн бодисын нэршил: КАЛИ, ТҮҮНИЙ ХАЙЛШ

CAS #: 7440-09-7

UN №: 2257

Химийн бодисын томъёо: K

Бусад нэршлүүд

 

Физик шинж чанарууд

Гадаад байдал (Physical Description): 

Буцлах температур: ТОГТООГДООГҮЙ

Молекул жин (MW): ТОГТООГДООГҮЙ

Тэсрэх доод хязгаар: ТОГТООГДООГҮЙ

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating):  3

Хөлдөх/хайлах температур (FRZ/MLT): Царцах температур: ТОГТООГДООГҮЙ

Уурын даралт (VP): ТОГТООГДООГҮЙ

Тэсрэх дээд хязгаар: ТОГТООГДООГҮЙ

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating):3

Дөл авалцах температур (FP): ТОГТООГДООГҮЙ

Уурын нягт (VD):ТОГТООГДООГҮЙ

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 2

Нягт (Sp. GR): ТОГТООГДООГҮЙ

Иончлолын потенциал:  ТОГТООГДООГҮЙ

Онцлог шинж (NFPA Sp. Inst.):No water

 

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

OSHA

NIOSH

Холбогдох мэдээлэл

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цаг эсвэл 7 хоногийн дундаж) - PEL-TWA ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цаг эсвэл 7 хоногийн дундаж) - REL-TWA ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

AIHA Яаралтай тусламж үзүүлэх аргачлал - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:
ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цаг эсвэл 7 хоногийн дундаж) - PEL-TWA мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цаг эсвэл 7 хоногийн дундаж) - REL-TWA мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) - PEL-STEL ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) - REL-STEL ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) - PEL-STEL мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) - REL-STEL мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) - PEL-C ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) - REL-C ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) - PEL-C мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) - REL-C мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Хорт хавдар үүсгэгчийн ангилал: ТОГТООГДООГҮЙ

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл: No

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл: No

Бусад тайлбар:  ТОГТООГДООГҮЙ

Бусад тайлбар:  ТОГТООГДООГҮЙ

Амь нас, эрүүл мэндэд хортой нөлөөлөл үзүүлэх тунгийн хэмжээ ppm: ТОГТООГДООГҮЙ

Амь нас, эрүүл мэндэд хортой нөлөөлөл үзүүлэх тунгийн хэмжээ мг/м3: ТОГТООГДООГҮЙ

Амь нас, эрүүл мэндэд хортой нөлөөлөл үзүүлэх тунгийн хэмжээ Бусад тайлбар:  ТОГТООГДООГҮЙ

 

NIOSH Химийн аюулгүй байдлын лавлах толь (Current through June 2006)

ТОГТООГДООГҮЙ

CAS: ТОГТООГДООГҮЙ

Химийн бодисын томъёо: ТОГТООГДООГҮЙ

RTECS: ТОГТООГДООГҮЙ

Худалдааны болон бусад нэршил: ТОГТООГДООГҮЙ

DOT ID & Guide: ТОГТООГДООГҮЙ

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

NIOSH REL: ТОГТООГДООГҮЙ

OSHA PEL: ТОГТООГДООГҮЙ

Амь нас, эрүүл мэндэд хортой нөлөөлөл үзүүлэх тунгийн хэмжээ: NIOSH Амь нас, эрүүл мэндэд хортой нөлөөлөл үзүүлэх тунгийн хэмжээ: ТОГТООГДООГҮЙ

Нэгжийн шилжүүлэг: ТОГТООГДООГҮЙ

Гадаад байдал (Physical Description)

Description: ТОГТООГДООГҮЙ 

Молекул жин (MW): ТОГТООГДООГҮЙ

Буцлах температур: ТОГТООГДООГҮЙ

Царцах температур: ТОГТООГДООГҮЙ

Уусах чанар:  ТОГТООГДООГҮЙ

Уурын даралт (VP): ТОГТООГДООГҮЙ

Иончлолын потенциал:  ТОГТООГДООГҮЙ

Хийн харьцангуй нягт:  ТОГТООГДООГҮЙ

SG: ТОГТООГДООГҮЙ

Дөл авалцах температур (FP): ТОГТООГДООГҮЙ

Тэсрэх дээд хязгаар: ТОГТООГДООГҮЙ

Тэсрэх доод хязгаар: ТОГТООГДООГҮЙ

Тэсрэх доод хязгаар (MEC):  ТОГТООГДООГҮЙ

ТОГТООГДООГҮЙ (Шатамхай шингэнүүдийн ангилалыг үзэх)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд

ТОГТООГДООГҮЙ

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods):

ТОГТООГДООГҮЙ

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation):

Анхны тусламж (First Aid)

ТОГТООГДООГҮЙ

ТОГТООГДООГҮЙ
(Хийх дарааллыг харах)

NIOSH Хиймэл амьсгал хийх арга, аргачлал, амьсгалын багаж, аппаратууд

ТОГТООГДООГҮЙ
(Код, тэмдэгүүдийн тайлбарыг үзэх)

Хордуулах замууд (Exposure Routes)

ТОГТООГДООГҮЙ

Хордолтын үеийн шинж тэмдэг (Symptoms)

ТОГТООГДООГҮЙ
(Товчилсон үгсийн жагсаалтыг үзэх)

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

ТОГТООГДООГҮЙ
(Товчилсон үгсийн жагсаалтыг үзэх)

 

ОСЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ЛАВЛАХ  (DOT Emergency Response Guidebook 2004)

Лавлахын дугаар:  138

138 Бодисууд – Устай урвалд орно(Шатамхай хий ялгаруулна)

ТОХИОЛДОХ АЮУЛ (POTENTIAL HAZARDS)

ГАЛЫН БА ТЭСРЭХ АЮУЛ (FIRE OR EXPLOSION)

*       Устай харилцан үйлчилж шатамхай хий ялгаруулна.

*       Агаар дахь чийг усны ууртай харилцан үйлчилж агаарт асна.

*       Устай хүрэлцсэнээр хүчтэй урвалд орох буюу тэсэрэх аюултай.

*       Дулаан, оч, дөл зэрэг галын эх үүсвэрээр гал түргэн авалцана.

*       Галыг унтраасаны дараа дахин шатах аюултай.

*       Зарим төрлийн материалууд нь маш шатамхай шингэн дотор тээвэрлэгднэ.

*       Тухайн бодисоор бохирдсон урсац нь галын болон тэсэрч дэлбэрэх аюул үүсгэнэ.

 

ЭРҮҮЛ МЭНД (HEALTH)

*       Тухайн бодис, түүний уур, задралын бүтээгдэхүүнүүдтэй хүрэлцэх буюу амьсгалсанаар ноцтой гэмтэл авах болон үхлийн аюултай байж болно.

*       Усанд ууссанаар идэмхий чанартай уусмал үүсгэнэ.

*       Тухайн бодис нь шаталтаар цочроомтгой, идэмхий буюу хортой хий ялгаруулна.

*       Гал унтраахад үүссэн усны урсац нь гадаргуугийн усыг бохирдуулна.

ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ ХАМГААЛАЛ (PUBLIC SAFETY)

*       Онцгой байдлын газрын 105 дугаарт залгаж мэдээлэх, Хаяг буюу шошгон дээр байгаа утасруу яаралтай ярьж зөвлөгөө авах

*       Асгарсан буюу алдагдсан газрын эргэн тойрон 50-100 метр газрыг тусгаарлах

*       Гадны буюу зөвшөөрөлгүй хүнийг ойртохыг хориглох

*       Салхины урсгалын доор хадгалах

*       Хонхорхой нам доор газраас хол байх

*       Хүн орохын өмнө агуулахад агааржуулалтын системийг ажиллуулах ХӨДӨЛМӨР ХАМГААЛЛЫН ХУВЦАС ХЭРЭГЛЭЛ (PROTECTIVE CLOTHING)

*       Даралттай амьсгалын аппарат зүүх

*       Галын аюулаас хамгаалах хувцасыг зөвхөн галын ослын үед өмсөх ба энэ нь химийн бодис алдагдсан тохиолдолд ямар нэгэн үр нөлөөгүйг анхаарна уу.

 

НҮҮЛГЭН ШИЛЖҮҮЛЭХ (EVACUATION)

Их хэмжээгээр асгарсан тохиолдолд:

*       Салхины доод чиглэлд 250 метрээс дээш газарт нүүлгэн шилжүүлэх.

Гал гарах

*       Тухайн бодисыг агуулагч сав, баллон, ёмкост, тээвэрлэгч машинд гал гарах үед, эргэн тойрон 800 метрт тусгаарлах, 800 метрт хүмүүсийг нүүлгэн шилжүүлэх шаардлагатай.

ОСЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE)

ГАЛ ГАРАХ

*       Ус, хөөс ашиглахыг хориглоно.

 

Бага хэмжээтэй гал

*       Хуурай гал унтраагч, техникийн сода, шохойн чулуу, элс.

Томоохон хэмжээтэй гал

*       Хуурай элс, Хуурай гал унтраагч, техникийн сода, шохойн чулуу, гал гарч байгаа газраас холдон галыг унтарч дуусгах.

*       Сав, баглаа, баллоныг ямар нэгэн эрсдэл гаргахааргүй нөхцөлд, боломжтой бол холдуулах

Магни оролцсон гал

*       ХУУРАЙ элс, натрийн хлоридийн нунтаг, хуурай нунтаг графит, Met-L-X нунтаг

Лити оролцсон гал

*       ХУУРАЙ элс, натрийн хлоридийн нунтаг, хуурай нунтаг графит, зэсийн нунтаг, Lith-X нунтаг

 

Машины ачлага, цистернд гал гарах

*       Галыг унтраахдаа хамгийн хол зайнаас буюу резин хоолойны тусламжтайгаар унтраана.

*       Устай хамт хадгалахыг хориглоно.

*       Гал унтарсаны дараагаар контейнерийг их хэмжээний усаар шүршиж хөргөөх

*       Аюулгүйн агааржуулалтын төхөөрөмжийн дуу чангарах болон цистерн өнгөгүй болсон үед ажлын байрнаас ажилчдыг яаралтай гаргах

 *       Ёмкость, цистернд гал гарсан тохиолдолд хол зайтай байх

АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)

*       Бүх төрлийн гал гаргаж болох эд зүйлсийг холдуулах (тамхи татах, дөл, оч үүсгэгч г.м)

*       Асгарсан материалд хүрэх болон гишгэхийг хориглоно.

*       Боломжтой бол эрсдэлгүй гаргахгүйгээр асгаралт буюу алдагдлыг зогсоож болно.

*       Бага хэмжээний усаар шүршиж ууршилтыг багасгаж болно. Хаягдал усанд хүрэлцэхийг хориглоно. Далан байгуулж урсгаж устгах.

*       Асгарсан бодисын дээрээс ус асгах болон тухайн бодисын саван дотор ус хийхийг ориглоно.

 

Бага хэмжээгээр асгарах

*       Хуурай шороо, хуурай элс буюу шатамхай бус материалаар хучих.

*       Хаягдлыг далан, шуудуу байгуулж устгах

Хуурай бодис асгарах

*       Хуванцар бүтээлэг, брезентээр хучиж цааш тархалтыг зогсоож, хуурай хэвээр нь байлгах.

*       МЭРГЭЖЛИЙН ХҮНИЙ ЗААВАРЧИЛГААГҮЙГЭЭР ЦЭВЭРЛЭХ БОЛОН ХАЯЖ УСГАХЫГ ХОРИГЛОНО.

АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)

*       Хордсон хүнийг цэвэр агаарт гаргах.

*       Эмнэлгийн түргэн тусламж дуудах.

*       Хордсон хүн амьсгалахгүй тохиолдолд хиймэл амьсгаа хийх

*       Хордсон хүн амьсгалахад хүндрэлтэй байгаа бол хүчилтөрөгчийн багаар амьсгалуулах

*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлж, зайлуулах

*       Тухайн бодистой хүрэлцсэн тохиолдолд арьсан дээрээс яаралтай арчих ба арьс, нүдийг 20 минутын туршид усаар зайлах.

*       Хордсон хүнийг дулаан, чимээгүй орчинд байлгах

*       Эмнэлэг, түргэн тусламжийн ажилтанд тухайн бодистой болон хордсон хүнтэй хэрхэн аюулгүй ажиллах талаар зааварчилгаа өгөх

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи нэмэлт мэдээлэл (CAMEO Data)

Асгарсан үед авах арга хэмжээ: Ус ашиглахыг хориглоно. Бүх төрлийн гал гаргаж болох эх үүсвэрүүдийг холдуулах. Материалыг усны эх үүсвэр, муу усны нүх зэрэг газруудаас хол хадгалах. Хуурай хадгалах. Асгарсан хуурай материалыг шүүрдэж авахыг хориглоно. ( AAR, 1999)

Гал унтраах: Ус ашиглахыг хориглоно. Нүүрсхүчлийн хий ашиглахыг хориглоно. Графит, техникийн сода, нунтаг натрийн хлорид, болон бусад төрлийн тохиромжтой гал унтрах бодис ашиглан унтраах.( AAR, 1999)

Урвалын идэвхи: АГААР, УСТАЙ: Хүчилтөрөгчтэй маш хүчтэй харилцан үйлчилнэ.  (Merck 11th ed. 1989). Water (caustic solution, H2).

Кали нь энгийн нөхцөлд агаарт маш эрчимтэй исэлдэх ба их хэмжээний дулаан ялгарч, металл хайлж, шатна. (Sidgwick 1950). Кали нь жирийн тасалгааны температурт чийгтэй агаарт өөрөө шатна. (Mellor 2:468. 1946-47). Дээд валенттай калийн оксидууд агаарт цэвэр кали, натри, натри-калийн хайлш, органик бодисын оролцоотой үүснэ. (Mellor 2, Supp.3:1559. 1963).

ХИМИ ШИНЖ ЧАНАР: Гурванфторт бор нь магнигаас бусад шүлтийн болон газрын шүлтийн металлуудтай их хэмжээгээр халаахад харилцан үйлчилнэ.

(Merck 11th ed. 1989). Малейны ангидрид нь шүлтийн металлуудын оролцоотой тэсрэлт өгч задралд орно.

(Chem Safety Data Sheet SD-88. 1962); Chem. Haz. Info. Series C-71. 1960). Натрийн пероксид нь халаалтаар сурьма, арсен, зэс, кали, цагаан тугалга, цайр зэрэг металлуудыг исэлдүүлнэ. (Mellor 2:490-93. 1946-47). Шүлтийн металлын гидроксид, хүчлүүд, цагаан тугалга, хөнгөнцагаан, төмрийн усгүй хлоридууд, төмөр, хөнгөнцагааны цэвэр оксидууд, металл кали зэрэг нь этилений оксидыг дулаан ялгаруулж, полимержихэд катализаторийн үүрэг гүйцэтгэнэ. (J. Soc. Chem. Ind. 68:179. 1949). Кали болон доорхи металлуудын галидууд нь гадны нөлөөллөөр хүчтэй тэсрэлтэд орно. Үүнд: хөнгөнцагааны хлорид, хөнгөнцагааны фторид, аммоны фторокупрат, сурьмагийн трибромид, сурьмагийн трихлорид, сурьмагийн трииодид, кадмийн бромид, кадмийн хлорид, кадмийн иодид, хромын тетрахлорид, зэсийн бромид I, зэсийн хлорид I, зэсийн бромид II, зэсийн хлорид II, зэсийн иодид II,манганы хлорид, мөнгөн усны бромид I, мөнгөн усны хлорид I, мөнгөн усны фторид I, мөнгөн усны иодид I, мөнгөн усны хлорид II, никелийн бромид, никелийн хлорид, никелийн иодид, цахиурын хлорид, мөнгөний фторид, цагаан тугалганы хлорид, цагаан тугалганы иодид, хүхрийн бромид, таллийн бромид, ванадийн хлорид, цайрын бромид, хлорид, иодид. (Mellor 2, Supp. 3:1571. 1963). Калийн доорхи давсуудтай үүсгэсэн холимог нь дунд зэргийн тэсрэх аюултай. Үүнд: Аммоны бромид, аммоны иодид, кадмийн фторид, хромын III фторид, манганы бромид, манганы иодид, никелийн фторид, калийн хлорт зэсийн давс, мөнгөний хлорид, мөнгөний иодид, стронцийн иодид, таллийн хлорид, цайрын фторид (Mellor 2, Supp. 3:1571. 1963). Кали болон доорхи нэгдлүүдийн холимог нь нөлөөллөөр тэсрэлтэд орно. Үүнд: Борын хүчил, зэсийн оксихлорид, хар тугалганы оксихлорид, хар тугалганы пероксид, хар тугалганы сульфат, мөнгөний иодат, натрийн иодат, ванадийн оксихлорид (Mellor 2, Supp. 3:1571. 1963). Калигийн доорхи нэгдлүүдтэй үүсгэсэн холимог нь гадны нөлөөллөөр асар хүчтэй тэсрэлтэд орно. Үүнд: Борын III бромид, Дөрвөн хлорт нүүрстөрөгч, кобальтийн бромид, кобальтийн хлорид, төмрийн II бромид, төмрийн II хлорид, төмрийн III бромид, төмрийн III хлорид, төмрийн III иодид, таван хлорт фосфор, гурван бромт фосфор, хоёр хлорт хүхэр (Mellor 2, Supp. 3:1571. 1963).  Кали болон хуурай нүүрсхүчлийн хийн холимог нь гадны нөлөөллөөр хүчтэй тэсэрнэ. (Mellor 2, Supp. 3:1568. 1963). Кали болон түүний хайлшууд нь хлорт нүүрсустөрөгчидтэй тэсрэмтгий холимог үүсгэнэ. (Chem. Eng. News 26:2604. 1948). Этилений оксид нь металл калитай асар хүчтэй урвалд орно. (Chemical Safety Data Sheet SD-38:11. 1951). Кали нь доорхи оксидуудтай харилцан үйлчилснээр урвалд орж хүчтэй тэсрэлт үүсгэнэ. Үүнд: Калийн озонид, калийн пероксид, калийн супероксид (Mellor 2, Supp. 3:1577. 1963). (REACTIVITY, 1999)

Анхны тусламж (First Aid): НҮД, АРЬС: Усаар зайлах, идэмхий бодисоор хордсон үед авах арга хэмжээ авах. (USCG, 1999)