ХИМИЙН БОДИСЫН ТОДОРХОЙЛОЛТ

Химийн нэршил : ХӨНГӨН ЦАГААН

CAS #: 7429-90-5

UN No: 1309

Томъёо: Al

Бусад нэршилХөнгөн цагаан; Метал хөнгөн цагаан; Нунтаг хөнгөн цагаан; Энгийн хөнгөн цагаан, Aluminium; Aluminum metal; Aluminum powder; Elemental aluminum 

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал: Мөнгөлөг цагаан, уян хатан, үнэргүй металл.

Буцлах температур : 2327,20С

Молекул жин : 27.0

Тэсрэх доод хязгаар: ТБ

Шаталтын зэрэг : ТБ

Хөлдөх температур/ хайлах температур : 6600С

Уурын даралт: 0 (ойролц.) mmHg

Тэсрэх дээд хязгаар: ТБ

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг: ТБ

Дөл авалцах температур : ТБ(тодорхой бус)

Уурын нягт : ТБ

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  : ТБ

Нягт : 2,70

Ионжих чадвар : ТБ

 

NFPA Sp. Inst.: ТБ

 

Хордуулах хязгаар

OSHA

NIOSH

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: ТБ

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA мг/м3: 5

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  мг/м3: 5

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  мг/м3: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   мг/м3: ТБ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) мг/м3: ТБ

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen

Classifications): ТБ

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): No

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): No

Тэмдэглэл (Notes): АМЬСГАЛААР ОРЖ БОЛОХ ФРАКЦ, 15мг/м3  НИЙТ ТООСОНЦОР

Тэмдэглэл (Notes): АМЬСГАЛААР ОРЖ БОЛОХ ФРАКЦ, 10мг/м3  НИЙТ ТООСОНЦОР

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: ТБ        

 

 

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  мг/м3: ТБ

 

 Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): ТБ

 

 

 

 

NIOSH Химийн аюулын талаархи лавлах  (2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй )

 Хөнгөн цагаан

CAS: 7429-90-5

Томъёо: Al

RTECS: BD0330000

Бусад нэршил, худалдааны нэр: Хөнгөн цагаан, Метал хөнгөн цагаан, Хөнгөн цагааны нунтаг, Энгийн хөнгөн цагаан

DOT ID & Лавлах: 1309 170 (нунтаг, бүрхүүлтэй) 1396 138 (нунтаг, бүрхүүлгүй) 9260 169 (цутгамал)

 Хордуулах хязгаар

 Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж   TWA 10 мг/м3 (нийт) TWA 5 мг/м3 (амьсгалах)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ OSHA PEL: Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж    TWA 15 мг/м3 (нийт) TWA 5 мг/м3 (амьсгалах)

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун IDLH: Тодорхойлогдоогүй

Хувирах: ТБ

Гадаад байдал

Мөнгөлөг цагаан, уян хатан, үнэргүй метал  

Молекул жин : 27.0

Буцлах температур BP : 4221F

Хайлах температура MLT: 1220F

Уусах: Уусдаггүй

Уурын даралт VP:  0 mmHg (ойролцоо.)

Ионжих чадвар IP : ТБ

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: ТБ

Нягт Sp.Gr: 2.70

Дөл авалцах температур  Fl.P: ТБ

Тэсрэх дээд хязгаар UEL : ТБ

Тэсрэх доод хязгаар LEL: ТБ

Тэсрэх доод хязгаарMEC: ТБ

Шатамхай хатуу бодис, тоосонцор нь амархан гал авалцдаг, дэлбэрч болно.

 (See flammable and combustible liquid classes) (Гал авалцамтгай, шатамхай шингэний ангиллаас харна уу)

Incompatibilities & Reactivities Хамт хадгалж болохгүй бодисууд

Хүчтэй исэлдүүлэгч ба хүчлүүд, галогенжүүлсэн нүүрсустөрөгч [Жич: Хүчил ба бусад металтай нийлэн идэмхий чанартай болдог. Метил хлорид, хоёр хүхэрт нүүрстөрөгч, галогентэй хөнгөн цагааны нунтаг холилдвол гал гарч болно. ]

Measurement Methods Хэмжилт явуулах аргууд

NIOSH 7013, 7300, 7301, 7303; OSHA ID121

 Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга

Анхны тусламж

Арьс: Заавар байхгүй. Биеийг  хамгаалах төхөөрөмжийн талаар  тусгай  зөвлөмж хийгдээгүй.
НүдЗаавар байхгүй. Нүд хамгаалах тусгай зөвлөмж хийгдээгүй
Арьс угаах: Заавар байхгүйАрьснаас бодисыг угаан арилгах талаар тусгай зөвлөмж хийгдээгүй (хурдан шууд угаах уу ажлаа дууссан хойноо угаахуу гэдэг талаар тусгай зөвлөмж байхгүй).
ЗайлуулахЗаавар байхгүй.Бодисоор бохирдсон юмуу норсон тохиолдолд хувцсаа зайлуулах талаар тусгай зөвлөмж хийгдээгүй.
Солих: Заавар байхгүй. Ажил дууссаны дараа хувцсаа солих тухай тусгай зөвлөмж хийгдээгүй.

Нүд: Нүдээ маш хурдан их хэмжээний усаар угаа. Дээд доод зовхио сөхөж байгаад угаах хэрэгтэй. Химийн бодистой ажиллахдаа линз зүүж болохгүй. Эмнэлгийн тусламж хурдан дуудах.

Амьсгал: : Агаарт гаргах, амьсгал зогсвол хиймэл амьсгал хийх, дулаан байлгах, эмнэлгийн тусламж хурдан үзүүлэх


(See procedures) (Авах арга хэмжээнээс харна уу)

NIOSH Хорт хийн багны талаархи зааврууд  Respirator Recommendations

TBAL Хожим нь нэмэх
(See symbols and codes) (Тэмдэг, кодоос харна уу)

 Хордох замууд

  Уг бодисоор амьсгалах, нүд, биендээ хүргэх

 Хордлогын шинж чанар

 Нүд, арьс, амьсгалын зам цочрох
(See abbreviations) (Товчилсон үгнээс харна уу)

Хордлогод өртөх эд эрхтэн

 Нүд, арьс, амьсгалын зам
(See abbreviations) (Товчилсон үгнээс харна уу)

 

DOT Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлахын дугаар: 170

170 Метал (Нунтаг, Тоосонцор, Үртэс, Зоргодос,г.м)
ТОХИОЛДОХ АЮУЛ

 ГАЛ ГАРАХ,  ТЭСРЭХ АЮУЛ  (FIRE OR EXPLOSION)

 
*      Ус хүрвэл хүчтэй урвалд орж тэсрэх аюултай.
*       Заримдаа шатамхай шингэн дотор тээвэрлэдэг. 
*       Үрэлт, оч, дөл, халалтаас гал авалцаж болно. 
*       Эдгээр бодисын зарим нь хүчтэй халаахад шатах магадлалтай.
*       Тоос, уур нь агаарт дэлбэрэх хольц үүсгэх аюултай. 
*       Бодистой сав, чингэлэг нь халбал дэлбэрч болно. 
*       Гал унтарсны дараа дахин гал авалцаж  болно. 
ЭРҮҮЛ МЭНД
*       Металлын галаас ялгарсан ислүүд нь эрүүл мэндэд маш их хортой. 
*       Уг бодисоор амьсгалах, бодисод хүрэх,бодис задарвал хүчтэй хордуулах, үхэлд хүргэх     
        аюултай.
*       Галын нөлөөгөөр цочрол өгдөг, идэмхий эсвэл хортой хий үүсэж болно. 
*       Гал унтраасан, бодис шингэлсэн ус нь орчныг бохирдуулж болно. 
 

ХҮН АМЫН  АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ  ХАНГАХ  (PUBLIC SAFETY)

*      Аюулын үед ачааг дагалдсан бичиг дээр байгаа Аюулыг хариуцах утсанд дуудлага өгөх . Хэрэв ачааг

        дагалдсан бичиг байхгүй эсвэл хариу өгөхгүй байвал зохих ёсны бусад утсанд дуудлага өгөх.

*      Бодис асгарч гоожсон орчныг  наанадаж хааш хаашаа 25-50  метрийн зайнд тусгаарлах.

*      Гаднын хүмүүсийг холдуулах.

*       Салхины дээд талд зогс.

Хамгаалалтын  хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)

*       Даралт бүхий, агаар өөрөө  цэвэрлэгчтэй хорт хийн баг өмсөх  (SCBA).

*       Гал унтраагчид зориулсан хамгаалалтын хувцас нь зөвхөн галаас хязгаартай хамгаалах  зориулалттай.  

НҮҮЛГЭН ШИЛЖҮҮЛЭХ

 Их хэмжээгээр асгарах (Spill)

*      Салхины доод талаас хүмүүсийг анх нүүлгэн шилжүүлсэн 50 м-ээс цааш холдуулах эсэхийг дахин авч

        үзэх хэрэгтэй.

 Гал, түймэр.

*      Галд өртөж байгаа  чингэлэг, вагон, ачааны машинаас бүхий л чиглэлд 800 м-ээс цааш зайнд  

        тусгаарлах, мөн    анхны энэ зайнаас  холдуулан  тусгаарлах шаардлагатай эсэхийг цаг тухайд нь авч үзэх

        хэрэгтэй.

ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ
*    УС, ХӨӨС, СО2-ЫГ БҮҮ ХЭРЭГЛЭ. 
*       Металлаас үүдэлтэй галыг усаар унтраахад, ялангуяа хаалттай орчинд(барилга, агуулах 
        г.м),  устай нэгдэн   устөрөгчийн хий  үүсгэн дэлбэрэх маш их аюултай.
*       Хуурай элс, нунтаг бал чулуу, гал унтраагч G-1 эсвэл Met-L-X дээр суурилсан хуурай  
        натрий хлор зэргийг ашиглах хэрэгтэй. 
*       Металлаас үүдэлтэй галд ус хэрэглэснээс галыг тусгаарлах, ямар нэг зүйлээр даран хучих 
        нь   илүү тустай. 
*       Өөртөө аюул учруулахгүй хийж чадвал бодистой сав, чингэлгийг галаас холдуул. 
Бодис агуулсан чингэлэг, резервуар (нөөцлүүр),машин, чиргүүл галд өртөх тохиолдолд. 
 
*   Хэрэв унтраах бололцоогүй бол ойролцоо байгаа зүйлүүдийг нь галаас хамгаалаад  унтарч 
        дуустал нь орхи. 
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХАД
*       Гал авалцаж болох эх үүсвэрийг зайлуул (ойр хавьцаа нь тамхи татах, гал, дөл гаргахыг    
        хориглох).
*       Асгарсан бодисод гар хүрч, дээгүүр нь туучиж болохгүй.
*       Хэрэв өөртөө аюулгүй хийж чадвал асгарахыг нь болиул. 
*       Ус, бохирын шугам, зоорь,хаалттай орчин руу урсан орохоос сэргийл.
АНХНЫ ТУСЛАМЖ 

*       Хордлого авсан хүнийг цэвэр агаарт гарга.

*       Түргэн тусламж дууд.

*       Хэрэв  хордсон хүн амьсгалахгүй бол хиймэл амьсгал хий.

*       Хэрэв нэрвэгдэгч бодисыг залгисан, бодисоор амьсгалсан бол амнаас ам руу  амьсгалуулах аргыг 

         хэрэглэж  болохгүй, хиймэл амьсгалыг нэг замтай хаалт бүхий  баг эсвэл эмнэлгийн    тусгай    

         зориулалтын    багажаар хий.

*      Хохирогч амьсгалахад бэрхшээлтэй байвал хүчилтөрөгчөөр амьсгалуул.

*      Бохирдсон гутал, хувцсыг зайлуулан тусгаарла.

*      Бодисод хүрсэн тохиолдолд бушуухан арьс, нүдийг урсгал усаар доор хаяж 20 мин. угаа.

*      Арьсанд бага зэрэг хүрсэн тохиолдолд бодисыг цааш тархахаас сэргийл.

*       Хохирогчийг дулаан, тайван байлга.

*       Хордлогын (амьсгалах, залгих, арьсанд хүргэх зэрэг) үр дагавар нь удаан хугацаагаар үргэлжилж болно.

*       Эмнэлгийн ажилтанд уг бодисын  хор нөлөөг мэдэгдэж, өөрийгөө  хамгаалах арга хэмжээг авахуулах нь

          чухал.

 
 

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи  нэмэлт мэдээлэл  (CAMEO Data)

Асгарах үед гал гараагүй  бол:  : Гал, дөл, оч бусад гал авалцаж болох эх үүсвэрийг зайлуул. Ус, бохирын шугамаас хол байлга. Хуурай бодисыг шүүрдэх гэж бүү оролд. Газарт асгарсан тохиолдолд: тойруулан нүх, шуудуу ухаж хатуу, шингэн материалыг цааш тархахаас сэргийлнэ. Хатуу бодисыг борооны болон, гал унтраасан усанд уусахаас сэргийлэн нийлэг хучлагаар хуч. Шороо, элстэй шуудай, хөөстэй полиуретан, хөөстэй цементэн хашилт хийн гадаргуугийн урсгалыг зогсоо.

Ус асгарсан бол: Асгарсан бодисыг цааш урсгахгүйн  байгалийн гаралтай хашилт хийх буюу эсвэл тос асгарахад хаадаг хаалтыг ашиглаж болно. Мөн ухсан цөөрөм, гүнзгий усан сан, элстэй шуудай ашиглан бодисыг хашина. Хашсан бодисыг дараа нь хоолойгоор соруулан авч зайлуулна.  ( AAR, 1999)

Гал унтраах: Усаар унтрааж болохгүй. Тохирох хуурай нунтаг ашигла.  ( AAR, 1999)

Урвалын идэвх : AГААР, УСТАЙ УРВАЛД ОРОХ: Napp Technologies-д болсон дэлбэрэлт: Гидросульфит натрий устай холилдон SO2, дулаан  ялгаруулна. Нунтаг хөнгөн цагаан нь ус, бусад бодистой нийлэн их хэмжээний дулаан ялгаруулнаNapp Technologies-ийн химийн реактор дахь ийм процессын дэлбэрэлтэнд 5 ажилтан нас барж 300 хүнийг нүүлгэн шилжүүлжээ.  (Case Study, Accident Investigation: Napp Technologies, presented by John Ferris, Paul Kahn, Mike Marshall, Fourteenth International Hazardous Material Spills Conference.) ХИМИЙН ШИНЖ ЧАНАР: Пневматик аргаар зөөх буюу юулэх, эргүүлэхэд электростатик цэнэгээр  цэнэглэгдэнэ. Металлын ислүүд  (термитын процесс; гагнах явцад; хөнгөн цагаантай будаг зэвтэй холилдоход), металлын давс, мөнгөн ус, мөнгөн усны нэгдлүүдтэй хүчтэй урвалд ордог. Нитрат, сульфат, галоген, галогенжүүлсэн нүүрсустөрөгчтэй урвалд орон механик доргионд мэдрэмтгий нэгдэл үүсгэдэг .(Handling Chemicals Safely 1980. p. 135). Нитрат аммоний, нунтаг хөнгөнцагаан хоёрын хольцыг дэлбэлэгч болгон ашигладаг. Нитрат аммоний, хөнгөн цагааныг нүүрстөрөгч, нүүрсустөрөгчтэй исэлдүүлэгчгүй холиход дэлбэрэх тохиолдол гарч байжээ (Mellor 5:219 1946-47). Нунтаг хөнгөнцагаан, нунтаг персульфат аммоний, усны хольц нь дэлбэрэх аюултай  (NFPA 491M 1991).  Висмутын гурван ислийг хөнгөн цагааны нунтагтай  халаахад ангижрах урвал дэлбэрэлт үүсгэн явагдана , Mellor 9:649 (1946-47). Хөнгөн цагаан ба бромт (мөн хлорт, иодот) барий, кальций, магний, калий, натрий, цинкийн давсны холимог нь халаах, үрэх, цохиход дэлбэрнэ. ( Mellor 2:310 (1946-47). Бромын уур нь халаасан хөнгөн цагааны цаастай урвалд орон цайтал нь улайсгадаг. Энэ урвал нь 150С-т ч явагддаг хүчтэй урвал юм.  Chem. News 121:178 (1920). Нунтаг хөнгөн цагаан нь нүүрстөрөгчит дисульфид, хүхрийн хоёрч исэл, хоёр хлорт хүхэр, азотын дутуу исэл, азотын исэл, азотын хэт ислийн ууранд шатдаг.  Mellor 5:209-212 (1946-47). Нунтаг хөнгөн цагаан, дөрвөн хлорт нүүрстөрөгч хоёр нь  1530С хүртэл халвал, цохилтонд өртвөл  дэлбэрнэ , Chem. Eng. News 32:258 (1954); UL Bull. Research 34 (1945), ASESB Pot. Incid. 39 (1968). Гурван фторт хлор нь хөнгөн цагаан, зэс, хар тугалга, магний, мөнгө, цагаан тугалга, цинктэй холилдвол нүүрстөрөгчийн оролцоотойгоор хүчтэй урвалд ордог.  (Mellor 2 Supp. 1: 1956). Хромын ангидрид , хөнгөн цагааны нунтаг хоёр хүчтэй урвалд орон дөл авалцдаг (Mellor 11:237 1946-47). Хөнгөн цагааныг зэсийн исэлтэй холин халаавал хүчтэй дэлбэрэлт явагдана. Хар тугалганы исэлтэй хөнгөн цагааныг холиход хайлуур хагарч пийшингийн хаалга салан унажээ (Mellor 5:217-19 1946-47). Хөнгөн цагааны нунтаг иодтой нийлбэл өөрөө аяндаа дөл авалцана. Металлтай фторыг холин дөл авалцуулахын тулд халаах шаардлагатай байдаг (NFPA 491M 1991). Хөнгөн цагааны цаас нэг хлорт иодтой үргэлжлэн харшвал өөрөө аяндаа хөх цагаан өнгийн дөл гарган шатдаг Mellor 2:119 (1946-47).  Найрлагадаа  калийн  перхлорат, хөнгөн цагаан, магнийн нунтаг агуулсан гэрэл зурагт хэрэглэдэг бодис дэлбэрсэн үйлдвэрийн осол гурван удаа болж байжээ (ACS 146:210 1945), NFPA 491M 1991). Ган нөөцлүүрт байсан метилт бром, хөнгөн цагаан хоолойтой (бодисын төвшинг хэмдэг төхөөрөмж) урвалд орон  метил бромт хөнгөн цагааны нэгдэл үүсгэжээ.   Энэ нэгдэл нь дараа нь дэлбэрэхэд шингэний дээрх шахагдсан агаар-бромидын хольцод дөл авалцах хэмжээний дулаан ялгарч байжээ.  Дэлбэрэхэд нөөцлүүр зад үсэрсэн байна 58(8):1962). Бага хэмжээний хлорт хөнгөн цагааны оролцоотойгоор хлорт метил, нунтаг хөнгөн цагаантай аяндаа нэгдэн галд шатамтгай (агаарт) гурван метилт хөнгөн цагаан үүсгэдэг. Шингэн хүчилтөрөгч нунтаг хөнгөн цагаантай нэгдэн дэлбэрэмтгий хольц үүсгэдэг  (NFPA 491M 1991). Хлорт мөнгө, хөнгөн цагаан хоёрын хооронд үүссэн урвал нь нэгэнт эхэлбэл дэлбэрэлт үүсгэдэг (Mellor 3:402 1946-47).  25%-ийн натрийн шүлтийг гангаар хийгдсэн гэж бодон нөөцлүүр лүү шүүсэн байна. Хөнгөн цагаанаар хийгдсэн гэдгийг дараа нь мэдэн арга хэмжээ авах гэтэл аль хэдий нь их хэмжээний устөрөгч үүсчихсэн буцлан дэвэрч байжээ.  (MCA Case History 1115 1965). (REACTIVITY, 1999)

Анхны тусламж: Хохирогчийг цэвэр агаарт гарга. Хэрэв хохирогч амьсгалахгүй байвал хиймэл амьсгал хий. Эмнэлгийн тусламж дууд. Хэрэв хохирогч муу амьсгалж байвал хүчилтөрөгчөөр амьсгалуул. Бохирдсон хувцас, гутлыг зайлуул. Хэрэв бодисод хүрсэн бол нүд, арьсаа доор хаяж 20 минут угаа. Хохирогчийг дулаан тайван байлга. Эмнэлгийн ажилтанд бодисын тухай мэдүүлж өөрийгөө хамгаалах арга хэмжээ авахуул.