Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил:1,1,1-трихлорэтан

CAS #: 71-55-6
  • UN No:2831
  • Томъёо: C2H3CI3

Бусад нэршил: Хлорэтeн, 1,1,1-трихлорэтан, 1,1,1-трихлорэтан (тогтворжуулсан), Chlorothene; 1,1,1-Trichloroethane; 1,1,1-Trichloroethane (stabilized)

 

Физик шинж чанар

физикийн тодорхойлолт: өнгөгүй сул, хлороформтой төстэй үнэртэй шингэн

Буцлах температур (BP): 74оC

Молекул жин (MW): 133.4

Тэсрэх доод хязгаар (LEL):  7.5%

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 1

Хөлдөх температур/ хайлах температур (FRZ/MLT): (FRZ):-5 оC

Уурын даралт (VP): 100 mm мөнгөн усны даралт

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL):12,5%

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 2

Дөл авалцах температур (FP): Тогтоогдоогүй

Уурын нягт (VD): Тогтоогдоогүй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 0

Нягт (Sp. GR): 1.34

Ионжих чадвар (IP): 11.00 eV

 

(NFPA Sp. Inst.): Тогтоогдоогүй

 

Хордуулах хязгаар

НҮБ-ын ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 350

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (REL-TWA)  ppm: Тогтоогдоогүй

(AIHA) Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) – (ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:)
               350ppm / 700ppm / 3500ppm

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA) мг/м3: 1900

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (REL-TWA)  мг/м3 Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (REL-STEL) ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) REL-STEL)  мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (REL-C)  ppm: 350

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   мг/м3: (NA)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   мг/м3: 1900

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): (IA)

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): үгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): үгүй

Тэмдэглэл: үгүй

Тэмдэглэл: Тогтоогдоогүй

 

Амьдрал болон эрүүл мэндэнд нөлөөлөлөх хэмжээ:(IDLH) ppm: Тогтоогдоогүй

 

Амьдрал болон эрүүл мэндэнд нөлөөлөлөх хэмжээ :(IDLH) мг/м3: Тогтоогдоогүй

 

Амьдрал болон эрүүл мэндэнд нөлөөлөлөх хэмжээны тэмдэглэл: Тогтоогдоогүй

 

(NIOSH) Химийн аюулын талаарх лавлах  2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй

1,1,1-трихлорэтан

(CAS): 71-55-6

Томъёо (Formula): (C2H3CI3)

(RTECS):(KJ)29750

Бусад ба уламжлалт нэршил (Synonyms & Trade Names) :  Хлорэтан, 1,1,1-трихлорэтан, 1,1,1-трихлорэтан (тогтворжсон)

(DOT ID & Guide): (10-80% хүчил)2(>80% хүчил)

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж  (TWA) 350ppm (1900 мг/м3)    TWA  хавсралтыг үзэх. (Хлорэтан)

(OSHA PEL) : (TWA) 350ppm (1900 мг/м3)

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 700ppm

Хувирал : 1ppm=5.46 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

өнгөгүй сул, хлороформтой төстэй үнэртэй шингэн

Молекул жин:133.4

Буцлах температур BP: 74 оC

Хөлдөх температур

(FRZ): -30.5 оC

Уусах чанар (Sol): 0.4

Уурын даралт (VP): 100 mmHg

(IP0: 11.00 (eV)

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт (RGasD): (NA)

Нягт (Sp.Gr): 1.34

Дөл авалцах температур  (Fl.P):

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): 12.5 %

(LEL): 7.5 %

(MEC): тогтоогоогүй

  Шатамхай шингэн  гэхдээ хялбар шатдаггүй. (шатамхай  ангийн шингэнүүдээс харна уу? )

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

 Хүчтэй шүлтүүд, хүчтэй  исэлдүүлэгчид, химийн идэвхтэй металлууд. (цайр, хөнгөнцагаан, магни нунтаг, кали), ус. /Тайлбар: устай удаан урвалд урвалд орж давсны хүчил үүсгэдэг.

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

(NIOSH) 1003

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

First Aid

Арьс : Арьсанд хүргэхээс болгоомжил
Нүд: Нүдэнд хүргэхээс болгоомжил

Арьс угаах: Бохирдсон бол арьс угаах
ба зайлуулах:

Солих : N.R. Норсон ба бохирдсон бол,

Нүд: Усаар яаралтай угаах
Арьс : Савантай усаар сайтар угаах
Амьсгал : Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх 
Залгих : Эмнэлгийн анхан шатны тусламж авах;

 

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

NIOSH/OSHA 700 ppm: SA*/SCBAF: SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгал болон хоол боловсруулах зам, арьс, салстаар биед орох ба сульдах, элэг гэмтэх зэрэг,

Хордлогын шинж тэмдэг (Symptoms)

Нүд , арьс салст цочрох ба үрэвсэх, толгой өвдөх, төв мэдрэлийн системд өөрчлөлт орох, зүрхний хэмнэл алдагдах, элэг гэмтэх

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Нүд, арьс, төв мэдрэлийн систем, зүрх судасны систем, элэг

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлахын дугаар (Guide Number): 160

160 галогенжсон уусгагчид Halogenated solvents

ТОХИОЛДОХ АЮУЛ POTENTIAL HAZARDS
Эрүүл мэнд (HEALTH)
      *       Уур .

      *       Уг уусгагчид битүү орчинд маш их хор хөнөөлтэй байх магадлалтай.

      *       Арьс ба нүдэнд хүрвэл түлэх, цочроож магадгүй..

·           .Гал гарвал хорт хий ялгарч болзошгүй.

·            Гал хяналтаас гарвал (ус ихээр хэрэглэвэл) орчин бохирдоно.

Гал ба тэсрэлт (FIRE OR EXPLOSION)

*     Эдгээр материалын зарим нь шатаж болзошгүй.

*     Ихэнх хий агаараас хүнд байдаг.

*     Гал ноцоовол уг бодисын агаартай холилдсон хольц тэсэрч болзошгүй.

*      Бодисыг агуулж байгаа савыг халаахад дэлбэрч болзошгүй

Олон нийтийн аюулгүй байдал (PUBLIC SAFETY)
*       Тухайн орон нутгийн Онцгой байдлын албаны 101; 105 дугаарын утсанд мэдэгдэх. 
*       Тухайн бодисын асгарч, тархсан талбайгаас бүх чиглэлд хамгийн багадаа 25-50 метрийн зайд аюулын бүсийг тогтоох. 
*       Аврах, хор уршгийг арилгах ажиллагаанд оролцож байгаа бүрэлдэхүүнээс өөр хүмүүсийг ослын голомт руу нэвтрүүлэхгүй байх.
*       Нам дор газар байж болохгүй.
*       Агуулах, байр сав зэрэг битүү орчинд бодис алдагдсан тохиолдолд орохын өмнө салхилуул.
Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*      Эерэг дараттай амьсгалах багажийг (SCBA) хэрэглэх
*      Үйлдвэрлэгчээс ньтусгайлан санал болгосон химийн хамгаалах хувцас хэрэглэх. Энэ хувцас халуун орчноос бага 
        хамгаалах ба огт хамгаалахгүй байж болно. Гал сөнөөгчийн хамгаалах хувцасыг зөвхөн гал гарсан үед хэрэглэнэ. 
        Бодис асгарсан үед өмсөхөд хүрвэл үр дүн өгөхгүй
 Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
 Асгарах (Spill)

*       Аюулын бүсийг 100 м-ээс дотогш тогтоож, голомтоос цааш газар нүүлгэн шилжүүлэх

 Гал (Fire)

*       Хэрвээ бодисыг тээвэрлэж явсан цистерн, хамгаалалттай машин, ачааны машин галд өртвөл хааш хааш нь 800 м  газарт тусгаарлах ба 800 м-ээс цааш нүүлгэн шилжүүлэх.

Галын аюулын vед авах  арга хэмжээ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)
Гал (Fire)
Бага хэмжээний гал (Small Fire):
Гал (Small Fire):
*       СО2, химийн хуурай бодис, хуурай элс, спиртэнд тэсвэртэй хөөс.

 Их хэмжээний гал (Larse Firex):

·           Хуурай химийн бодис  СО2,  хөөс  эсвэл усаар шүрш.

·            Өөртөө аюул учруулахгүй байх боломжтой савнуудыг савнуудыг түймрийн голомтоос зөө.

·              Түймрийн голомтыг тойруулан суваг шуудуу татан ус урсгана.
·               Бодисыг тарааж цацаж болохгүй.
Тээвэрлэж явсан машины цистерн (Fire involving Tanks or Car/ Trailer Loads):
·           Галыг хангалттай хол зайнаас унтраах  буюу автомат удирдлагатай хоолой баригч эсвэл удирдлагатай хушуу ашигла. 
·           Контейнер руу ус оруулаж болохгүй.
·           Гал унтарсаны дараа нөөцийн савыг их хэмжээний усаар сайтар хөргөнө.
·           Нөөцийн савны аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах эсвэл савны өнгө өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож ажиллагсадыг холдуулах.          
БОДИС АЛДАГДАХ БУЮУ ГООЖИХ (SPILL OR LEAK)
*       Шатах, ноцох бүх эх үүсвэрийг ЗАЙЛУУЛАХ (ойр орчимд тамхи татаж, гал гаргаж, оч, дөл цацруулж байх).
*       Гэмтсэн сав буюу гоожсон бодист тохирох хамгаалалтын хувцас өмсөхгүйгээр хүрч болохгүй.
 *       Эрсдэлгүйгээр хийж чадах бол бодис асгарахыг зогсоо.
 Бага зэрэг шингэн гоожвол:

*              Элс, шороо, бусад гал авалцахгүй шингээгч материалуудаар дар.

*              Ундны усны суваг, бохир усны суваг, байшин подвол зэрэг рүү алдахаас сэргийл.

*              Хуурай шороо, элс буюу шатдаггүй материалаар бодисоо булах буюу шингээн авч саванд хийх.

Их хэмжээгээр шингэн гоожвол: 

*       Бодис хадгалж буй саванд ус оруулж болохгүй.

Анхны тусламж  (First aid):

*       Осолдсон хүнийг цэвэр агаарт гаргана.
*       103 руу залгаж эмнэлгийн анхан шатны тусламж дуудна.
*       Осолдсон хүн амьсгалахгүй бол хиймэл амьсгаа хйинэ.
*       Амьсгалж чадахгүй байвал хүчилтөрөгч амьсгалуул.
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайл.
*       Арьс, нүдэнд бодис хүрсэн бол усны урсгалаар 20-оос доошгүй минут угаа.
*       Арьсыг савантай усаар угаа.
*       Осолдсон хүнийг дулаан, чимээгүй газар байрлуул.
*       Хордлогын (залгих, амьсгалах, арьсанд хүрсэн тохиолдолд) шинж тэмдэг хожим илэрч болно.

*       Эмнэлгийн ажилтнууд хийж буй ажлынхаа мөн чанарыг ойлгож, өөрсдийгөө хамгаалах чадвартай байх.

 

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data)

Гал гаралгүйгээр бодис алдагдах үед: Очлуур, дөл болон галын бусад үүсгүүрийг холдуулах. Материал усны эх үүсвэр ба цэвэр, бохир усны хоолой руу орохоос болгоомжил. Урсгалыг гарцаагүй барьж чадах даланг байгуулах. Мэргэжлийн ажилтнуудад аюул учруулахгүйгээр бол асгарч байгаа газрыг олж түүнийг зогсоох арга хэмжээ авах. Бороожуулсан ус ашиглан уурыг бууруулан арилгах.Уур дарахын тулд усны манан үүсгэж галыг унтраа. Усаар буусан уур хортой, зэврэлт үүсгэдэг учраас далангаар хаш. Газар асгарах: Шингэн эсвэл хатуу материал байлгаж байх цооног, цөөрөм байгуул. Урсах гадаргууг хөрс, элстэй шуудай, хөөсөн полиуретан, хөөсний концентрацийг  ашиглан бүрэх,  шингэн материйлыг үнс болон цементийн нунтаг ашиглан шингээж авах. Мөн цууны хүчил ба бусад шингэлсэн хүчлүүдийг ашиглана. Асгарсан усыг шингэлсэн хүчлээр саармагжуулна. ( AAR, 1999)

Гал унтраах  (Firefighting):  Галд өртсөн контейнерийг их хэмжээний усаар хөргөх. Аль болох хол зайнаас усыг хэрэглэх. “Спиртэн” хөөс, хуурай химийн бодис, диоксид нүүрстөрөгчийг ашигла. Усыг усны эх үүсвэр ба бохир усны шугам руу алдаж болохгүй. ( AAR, 1999)

Химийн идэвх (Reactivity): ТОГТВОРШИЛ: Энэ химийн бодис нь усыг татамхай бодис юм. Тэрээр өндөр температурт агаарын хүчилтөрөгчтэй урвалд орж исэлддэг. Энэ бодисын усгүй DMSO ба этанолд уусгасан уусмал нь жирийн лабораторын нөхцөлд 24 цагийн туршид тогтворжилттой байна.

УРВАЛЫН ИДЭВХ: Энэ химийн бодис химийн идэвхтэй металлуудын орчинд задардаг. Үүнд: хөнгөнцагаан, магни ба  тэдгээрийн хайлшууд орно. Мөн N2O4, шингэн хүчилтөрөгч, натри, калийн хайлштай эрчимтэй урвалд орно. Уг бодис ацетон, цайр ба нитратуудтай эрчимтэй урвалд орно. Мөн натрийн гидроксидтой урвалд орно. Хүчтэй исэлдүүлэгчид ба хүчтэй сууриудтай хамт хадгалж болохгүй. Кали ба түүний хайлштай холивол гэрэлтэй орчинд тэсэрч болзошгүй. Уг химийн бодис кальцин гидроксидын усан уусмал ба хлортой нарны гэрлийн нөлөөгөөр урвалд орно. Зарим төрлийн нийлэг материал резин, бүрхүүлүүдтэй урвалд ордог. Металлын хайлштай холих ба хэт ягаан туяаны нөлөөгөөр задарч цочроогч хийнүүдийг үүсгэнэ. Энэ бодисын уур кобальт, молибден, хөнгөн цагааны катализаторын орчинд их хэмжээний дулаан ялгаруулна. Хөнгөнцагааны оксид ба хүнд металлуудын холимогтой хортой урвалын бүтээгдэхүүнүүдийг үүсгэнэ. (NTP, 1992)

Анхны тусламж: Анхны тусламж (First Aid): НҮД: Юуны өмнө нэрвэгдэгч нь контакт линзтэй эсэхийг шалгаж  хэрэв байгаа бол түүнийг нь салгаж авна. Эмнэлгийн тусламж ба хордолгын хяналтын төв рүү нэн даруй дуудлага өгч нэрвэгдэгчийн нүдийг ус эсвэл ердийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш угаана.Эмчийн тусгай зааваргүйгээр нэрвэгдэгчийн нүдэнд ямар нэгэн эм, тос, тосон түрхлэг хэрэглэж болохгүй. Нэрвэгдэгчийн нүд улайх буюу үрэвсэх мэтийн хордлогын шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч нүдийг нь угаасны дараа түүнийг  эмнэлэгт нэн даруй үзүүлнэ.

АРЬС: Бохирдсон бүх хувцасыг  тайлж тусгаарлаад арьсны өртсөн хэсгийг усны урсгалаар нэн даруй угаана. Арьсны өртсөн бүх хэсгийг болгоомжтой савандаж усаар сайтар угаана. Нэрвэгдэгчийн арьсанд улайлт ба үрэвсэл мэтийн шинж илэрвэл  эмчийг нэн даруй дуудан нэрвэгдэгчийг эмчлүүлэхээр эмнэлэгт хүргэхэд бэлтгэх. 

АМЬСГАЛАХ: Нэрвэгдэгчийг бохирдсон газраас нэн даруй гаргах, цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах. Амьсгал давхцах, дотор бачуурах, ам, хоолой түлэгдэх зэрэг хордлогын шинж тэмдэг илрээгүй ч ЯАРАЛТАЙ эмнэлгийн тусламж авна. Ямарч тохиолдолд өөрийгөө хамгаалах амьсгалын аппарат (SCBA) ашиглах, хэрвээ шаардлагатай гэж үзвэл хамгаалалтын түвшин нь тохирсон буюу эсвэл илүү үзүүлэлт бүхий хамгаалалтын хувцсыг өмсөх.

ЗАЛГИВАЛ: БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдаагүй, таталт өгөөгүй бол 1-ээс 2 аяга ус өгч химийн бодисыг нь шингэлээд, эмнэлгийн тусламжийн болон хордолт хяналтын төврүү ЯАРАЛТАЙ дуудлага өгөх.  Нэрвэгдэгчийг НЭН ДАРУЙ эмнэлэгт хүргэх. Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдсан ба таталт өгсөн бол түүний амаар ямар нэгэн юм өгөлгүй харин амьсгалын замыг  нээлтэй байлгаж толгойг нь биеэс  нам байхууцаар хажуу талаар нь хэвтүүлнэ. БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ.Эмнэлэгт ЯАРАЛТАЙ хүргэ. (NTP,1992).