Химийн бодисын тодорхойлолт (Chemical Identification)

Химийн нэршил (Chemical name): Гексен-1 (1-Hexen)

CAS №: 592-41-6

UN №: 2370

Химийн томъёо: C6H12

Бусад нэршил (synonyms):  

 

Физик шинж чанар:  (Physical Properties)

Гадаад байдал (Physical description):

Буцлах хэм (BP): Тогтоогдоогүй

Молекул жин (MW): 84.16

Тэсрэх доод хязгаар (LEL): Тогтоогдоогүй

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 3

Хөлдөх хэм/ хайлах хэм (FRZ): Тогтоогдоогүй

Уурын даралт (VP):

 Тогтоогдоогүй

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): Тогтоогдоогүй

Эрүүл мэндэд нөлөөлөх зэрэг  (NFPA Health Rating):

1

Дөл авалцах хэм (FP):

Тогтоогдоогүй

Уурын нягт (VD): Тогтоогдоогүй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 0

Нягт  (Sp. GR): Тогтоогдоогүй

Ионжих чадвар IP: Тогтоогдоогүй

 

Онцлог шинж (NFPA Sp. Inst.): Тогтоогдоогүй

 

Хордуулах хязгаар (Exposure limits﴿

НҮБ-ын ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (REL-TWA)  ppm: Тогтоогдоогүй

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:
Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA) мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (REL-TWA)  мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (REL-STEL) ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (REL-STEL)  мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (REL-C) ppm: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  мг/м3: Тогтоогдоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (REL-C) мг/м3: Тогтоогдоогүй

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогдоогүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Тайлбар (Notes): Тогтоогдоогүй

Тайлбар (Notes): Тогтоогдоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: Тогтоогдоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  мг/м3: Тогтоогдоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes):  Тогтоогдоогүй

 

NIOSH Химийн аюулын талаарх лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)

Гексен-1

CAS: Тогтоогдоогүй

Томъёо (Formula): C6H12

RTECS: Тогтоогдоогүй

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): Тогтоогдоогүй

DOT ID & Guide: Тогтоогдоогүй

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын  8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж  (TWA)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж (TWA) Тогтоогдоогүй

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): Тогтоогдоогүй

Хувирал (Conversion): Тогтоогдоогүй

Гадаад байдал (Physical Description)

Тогтоогдоогүй

Молекул жин (MW): 84.16

Буцлах температур (BP): Тогтоогдоогүй

Хөлдөх хэм (FRZ):

Тогтоогдоогүй

Уусах чанар (Sol): Тогтоогдоогүй

Уурын даралт (VP):

Тогтоогдоогүй

Ионжих чадвар (IP): Тогтоогдоогүй

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт (RGasD): Тогтоогдоогүй

Нягт (Sp.Gr): Тогтоогдоогүй

Дөл авалцах хэм  (Fl.P): Тогтоогдоогүй

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): Тогтоогдоогүй

Тэсрэх доод хязгаар (LEL): Тогтоогдоогүй

Тэсрэх дунд хязгаар (MEC): Тогтоогдоогүй

Тогтоогдоогүй (шатамхай шингэний ангилал)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Тогтоогдоогүй

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

Тогтоогдоогүй

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Тогтоогдоогүй

Тогтоогдоогүй

Залгих: Эмнэлгийн тусламж нэн даруй авах

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

Тогтоогдоогүй

Хордох замууд (Exposure Routes)

Тогтоогдоогүй

Хордлогын шинж чанар (Symptoms)

Тогтоогдоогүй

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Тогтоогдоогүй

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлахын дугаар (Guide number): 128

128 Шатамхай шингэн  (туйлгүй/ устай холилдоно) (Flammable Liquids Non-Polar/Water-Immiscible)

ГАРЧ БОЛОХ АЮУЛ (POTENTIOL HAZARDS)

ГАЛЫН БОЛОН ТЭСЭРЧ ДЭЛБЭРЭХ АЮУЛ (FIRE OR EXPLOTION)

·         ОНЦГОЙ ШАТАМХАЙ: Халаах, оч үсрэх буюу дөлнөөс хялбархан шатна.  

·         Уур нь агаартай тэсрэмтгий хольц үүсгэж болно.

·         Ууранд гал авалцвал уураа дагаж  уур алдагдсан эх үүсвэр хүртлээ шатах аюултай.

·         Уур нь их төлөв агаараас хүнд байдаг.  Хөрсний гадаргын дагуу тархаж нам дор газар буюу хязгаарлагдмал талбайд (ариутгах татуургын шугам хоолой, подвал, усан сан) хуримтлагдаж болно.

·         Уур нь өрөөн дотор, гадна буюу ариутгах татуургын шугам хоолой дотор тэсрэлт өгөх аюултай.

·         Р –ээр тэмдэглэгдсэн бодисууд нь халаах буюу гал дотор оруулах үед тэсрэлттэйгээр  полимержиж болно.

·         Аиутгах татуургын шугам хоолой руу хальж асгарвал гал гарах буюу тэсрэх аюултай.

·         Олон шингэн устай холилдохдоо асч болно.

·         Халалтын улмаас сав нь дэлбэрч болзошгүй.

·         Бодисыг халуунаар нь тээвэрлэж болно.

ЭРҮҮЛ МЭНД (HEALTH)

·         Бодисоор амьсгалах буюу арьсанд хүрсэн тохиолдолд цочрол өгөх буюу арьс ба нүдийг түлж болзошгүй.

·         Шаталтаас өрөвсүүлэгч, идэмхий, хортой хий үүсч болно.

·         Уур нь толгой эргэх буюу амьсгал боогдоход хүргэж болно.

·         Галыг унтраахад ашигласан уснаас үүссэн шингэнийг байгаль орчинд шууд хаявал бохирдол үүсгэнэ.  

ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДЛЫГ ХАМГААЛАХ (PUBLIC SAFETY)

·         Осол гарсан тохиолдолд 105 утас руу яаралтай залга.

·         Бодис асгарсан буюу гоожсон талбайг бүх чиглэлд 25-аас50 м хүртэл хэмжээгээр нэн даруй тусгаарлана.

·         Аврах, аюул ослыг бууруулах үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас бусад шаардлагагүй хүмүүсийг тусгаарлалтын бүсээс гаргах.

·         Битүү газар, байр сав руу орохын өмнө салхилуул.

 

ХАМГААЛАХ ХУВЦАС (PROTECTIVE CLOTHING)

·    Өөртөө амьсгалын аппарат агуулсан  эерэг даралтын хувцас (SCBA) өмсөх.
·    Үйлдвэрлэгчийн заасан зөвлөмжийн дагуу химийн хамгаалалтын хувцасыг өмс. Гэвч энэ нь галын аюулын үед бүрэн хамгаалалт болохгүй байж болно. 
·    Ердийн галд өмсдөг гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас нь  ЗӨВХӨН хязгаарлагдмал хамгаалалт үзүүлэх  бөгөөд хангалттай бус.

 

НҮҮЛГЭН ШИЛЖҮҮЛЭХ  (EVACUATION)

Их асгарсан үед (Large Spill)

·         Эхний  нүүлгэн шилжүүлэлтийг салхины дагууд бол 300 м –ээс багагүй зайд хийнэ.

Гал гарсан үед (Fire)

·         Хэрэв нөөцийн сав, галт тэрэгний болон автоцестерн галд өртвөл хааш хаашаа 800 м зайд тусгаарлана. Мөн эхний нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 м зайд хийнэ.

 

ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)

АНХААРУУЛГА: Энэ бодисын шатах температур нь маш нам байдаг: Гал унтраах ажиллагаа  үр дүн муутай байвал бороожуулсан усааар шүрш.

Бага хэмжээний гал (Small Fires)

·         Хуурай химийн бодис, CO2, бороожуулсан ус буюу ердийн хөөс ашиглах

Их хэмжээний гал   (Large Fires)

·         Бороожуулсан ус, усан манан буюу ердийн хөөс хэрэглэх

·         Бороожуулсан ус буюу усан манан хэрэглэ: шууд усаар шүршиж болохгүй. 

·         Хэрэв өөрийгөө ямар нэг эрсдэлд оруулахааргүй бол савтай бодисыг галын талбараас холдуулах.

·         Асгарсан бодисыг өндөр даралттай усны урсгалаар шүршин тарааж болохгүй. 

·         Дараа нь устгал хийх зорилгоор гал унтраахад ашигласан усыг цуглуулах хаалт далан босгох.

Нөөцийн сав буюу автомашин, галт тэрэгний цестернд галд өртөх  (Fire involving Tanks or Car/Trailer Loads)

·         Галыг хангалттай хол зайнаас унтраах  буюу автомат удирдлагатай хоолой баригч эсвэл удирдлагатай хушуу ашигла. Гал унтарсаны дараа нөөцийн савыг их хэмжээний усаар сайтар хөргөнө.

·         Нөөцийн савны аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах эсвэл  савны өнгө өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож ажиллагсадыг холдуулах.

·         Галд автсан нөөцийн савнаас ямагт хол байх.

·         Гал их хэмжээтэй байгаа бол автомат удирдлагатай хоолой баригч эсвэл удирдлагатай хушуу ашигла. Хэрэв энэ нь үр дүн өгөхгүй байвал галын талбараас холдоно.

АСГАРАХ ЭСВЭЛ АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)

·         Асах ноцох бүх эх үүсвэрийг зайлуулах (голомтод тамхи татахгүй, оч, гялбаа буюу дөл гаргахгүй байх)

·         Бүх төхөөрөмжид газардуулга хийгдсэн байх ёстой.

·         Асгарсан бодис дундуур явах буюу гар хүрэхгүй байх.

·         Хэрэв эрсдэл гаргахгүй хийж чадах бол  бодис гоожихыг зогсоох.

·         Ус дамжуулах хоолой, ариутгах татуургын шугам хоолой, подвал буюу тусгаарлагдсан талбайд бодис орохоос сэргийл.

·         Ууршилтыг бууруулахад уур дарагч хөөсийг ашиглаж болно.

·         Хуурай шороо, элс буюу шатамхай бус бусад материалаар шингээх буюу хучих ба тусгай саванд зөөж хийнэ.

·         Шингээгдсэн материалыг цуглуулахдаа цэвэр, оч үсэргэхгүй багаж хэрэгслийг ашиглана.

Их хэмжээтэй асгарах (Large spills)

·         Дараа нь устгал хийх зорилгоор асгарсан шингэнийг тойруулан алсхан зайд далан хаалт хийнэ.

·         Бороожуулсан ус нь бодисын уурыг багасгаж болох авч тусгаарлагдсан орчин дахь асалтаас сэргийлж чадахгүй.

·          АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)

·         Өртөгчийг цэвэр агаарт гаргах.

·         Эмнэлгийн түргэн тусламж 103 яаралтай дуудах.

·         Хэрэв өртөгч нь амьсгалахгүй байвал хиймэл амьсгал хэрэглэх.

·         Хэрэв амьсгалахад хүнд байгаа бол хүчилтөрөгчөөр дэмжих

·         Бохирдсон гутал, хувцасыг тайлж тусгаарлах.

·         Арьс буюу нүдэнд бодис хүрсэн бол тэр дор нь урсгал усаар дор хаяж 20 минут угаана.  

·         Арьсыг саван ба усаар угаана.

·         Өртөгчийг дулаан, тайван байлгах

·         Ямар бодисоос осол гарсан болон өөрсдийгөө хамгаалахын тулд урьдчилан сэргийлэх ямар арга хэмжээ авах талаар эмнэлгийн ажилтнуудад сэрэмжлүүлэх.

 

Ослын ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛААРХИ нэмэлт мэдээлэл  (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) (Non-fire Spill Response): Бодисыг оч, дөл болон асах бусад эх үүсвэрээс хол байлгах. Усны эх үүсвэр, ариутгах татуургын шугамнаас хол байлгах. Шаардлагатай бол урсаж буй бодисыг хаших далан барих. Хэрэв ажилтнуудад хэтэрхий аюултай биш бол бодисын асгаралтыг зогсоох оролдлого хийх.  Бодисын уурыг сарниулахад бороожуулсан ус хэрэглэ.

Газарт асгарах (Land spill): Шингэн буюу хатуу материалыг хийх цооног, цөөрөм, нуур, хашлагатай талбай бэлтгэх. Хөрс, элстэй шуудай, хөөсөнцөр полиуретан, эсвэл хөөсөн бетон ашиглан гадаргуугийн урсацыг хаших далан барих. Их хэмжээтэй шингэнийг үнс, нунтаг цемент, эсвэл худалдааны шингээгчдээр шингээнэ.

Ус руу алдагдах: Байгалийн саад ашиглах буюу тос асган тархалтыг хязгаарла. Хуримтлуулсан бодисыг сорох хоолойгоор зайлуулна.  (AAR, 1999)

Гал унтраах (Firefighting):  Шингэний асгаралтыг  зогсоож чадаагүй бол тгалыг унтраах боломжгүй. Усыг их хэмжээгээр шүршиж манан байдлаар хэрэглэ. Усны хүчтэй урсгал нь галыг дэгдээж болзошгүй. Галд өртсөн бүх савыг их хэмжээтэй усаар шүршиж хөргөнө.Усыг  аль болох хол, боломжит зайнаас шүрших.  Хөөс, хуурай химийн бодис буюу нүүрстөрөгчийн диоксидыг ашигла. (AAR, 1999)

Урвалын идэвхи (Reactivity): Тогтоогдоогүй

Анхны тусламж (First Aid): Арьс буюу нүд: Арьсны өртсөн хэсгийг саван болон усаар угаана. Нүдэнд орсон бодисыг  усаар сайтар угааж зайлуул. Бохирдсон хувцсыг дахин хэрэглэхийн өмнө угааж индүүдэх. (USCG, 1999).