Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил АКРИЛСАЛИЦИЛИЙН ХҮЧИЛ (ACETYLSALICYLIC)

CAS №: 50-78-2

UN №: 2118

Томъёо: C9H8O4

Бусад нэршил:  Ацетал; o-Aцетоксибензойны хүчил; 2- Aцетоксибензойны хүчил; Аспирин, Acetal; o-Acetoxybenzoic acid; 2-Acetoxybenzoic acid; Aspirin

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал:  Үнэргүй, цагаан өнгөтэй, шугаман талст бүтэцтэй нунтаг [аспирин]  [Тайлбар:Чийг авахаараа цуу хүчилтэй адилхан цуугийн үнэртэй болдог.]

Буцлах температур (BP): 139,90С (задарна)

Молекул жин (MW): 180,2  

Тэсрэх доод хязгаар (LEL): Тогтоогдоогїй

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): Тогтоогдоогїй

Хайлах температур (MLT): 134,90С

Уурын даралт (VP):  0,0 мм Hg

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): NА

Эрїїл мэндийн нєлєєллийн зэрэг (NFPA Health Rating): Тогтоогдоогїй

Дөл авалцах температур (FP): Тогтоогдоогїй

Уурын нягт (VD): Тогтоогдоогїй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): Тогтоогдоогїй

Нягт (Sp. GR): 1,35

Ионжих чадвар (IP):  Тогтоогдоогїй

 

NFPA Sp. Inst.: Тогтоогдоогїй

 

Хордуулах хязгаар

НЇБ-ын ХЄдЄлмЄр хамгаалал, эрЇЇл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХЄдЄлмЄр хамгаалал, эрЇЇл  мэндийн ЇНДЭСНИЙ ХЇРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: Тогтоогдоогїй

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA мг/м3:  Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  мг/м3:  Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м3: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  мг/м3: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   мг/м3: Тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) мг/м3: Тогтоогдоогїй

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогдоогїй

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): Байхгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): байхгүй

Тайлбар (Notes): Тогтоогдоогїй

Тайлбар (Notes): Тогтоогдоогїй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: Тогтоогдоогїй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  мг/м3: Тогтоогдоогїй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): Тогтоогдоогїй

 

Химийн аюулын талаарх лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) (Current through June 2006)

АКРИЛСАЛИЦИЛИЙН ХҮЧИЛ

CAS: 50-78-2

Томъёо (Formula): CH3COOC6H4COOH

RTECS: VO0700000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): o-Aцетоксибензойны хүчил; 2- Aцетоксибензойны хүчил; Аспирин

DOT ID & Guide: Тогтоогдоогїй

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL-TWA): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж . 5 мг/м3  .

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж:  байгүй

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): Тогтоогдоогїй

Хувирал (Conversion): Тогтоогдоогїй

Гадаад байдал (Physical Description)

Үнэргүй, цагаан өнгөтэй, шугаман талст бүтэцтэй нунтаг.[аспирин] [Тайлбар:Чийг авахаараа цуу хүчилтэй адилхан цуугийн үнэртэй болдог.]

 Молекул жин (MW): 180.2

Буцлах температур (BP): 139,90С (задарна)

Хєлдєх температур

(MLT): 134,90С

Уусах чанар (Sol) (250С): 0.3%

Уурын даралт (VP): 0,0 мм Hg

Ионжих чадвар (IP):   Тогтоогдоогїй

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт (RGasD) : Тогтоогдоогїй

 Нягт (Sp.Gr): 1,35

Дөл авалцах температур (Fl.P): Тогтоогдоогїй

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): Тогтоогдоогїй

Тэсрэх доод хязгаар (LEL): Тогтоогдоогїй

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): 40 г/м3

Шатамхай нунтаг; Хэрвээ агаарт цацагдвал тэсрэх аюултай  (Гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангилалыг үз )

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Шүлтийн металын гидроксид буюу карбонатуудын уусмал, хүчтэй исэлдүүлэгчид болон чийгтэй газар хадгалж болохгїй [Тайлбар:Чийгтэй агаарт аажмар задарч салицилийн ба цуу хүчлийг үүсгэнэ]

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 0500

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс сэргийлэх
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос сэргийлэх
Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед
Зайлуулах (Remove): Норсон ба бохирдсон хувцас
Солих (Change): Өдөр дутам
Авах арга хэмжээ (Provide): Нүдийг угаах, Нэн түргэн усаар угаах  .

Нүд (Eye):Нэн даруй  усны урсгалаар угаах
Арьс  (Skin): Нэн даруй ус гоожуулж угаах
Амьсгал (Breath): Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх
Залгих (Swallow):Эмнэлэгт нэн түргэн хандах
(Авах арга хэжээнийй дарааллыг үз)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

Хувийн хамгаалах хэрэгслэлийн тєрєл: TBAL
(See symbols and codes)

Хордох замууд (Exposure Routes)

 Амьсгалах, залгих, арьс ба нүд

Хордлогын шинж чанар (Symptoms)

Нүд, арьс, амьсгалын дээд замын тогтолцоог цочроох ; цусны бүлэгнэлтийг муутгах ; дотор муухайрах ; бөөлжих ; элэг,бөөр үрэвсэх ;

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Тогтоогдоогїй

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах (DOT Emergency Response Guidebook 2004)

Лавлахын дугаар (Guide Number): 154

154 Бодисууд – Хортой ба/Идэмхий үйлчилгээтэй (Шатамхай биш)
Тохиолдох аюул (POTENTIAL HAZARDS)
Эрүүл мэнд (HEALTH) 
*       ХОРТОЙ:Хэрвээ амьсгалсан,залгисан буюу арьсанд шингэсэн бол гүнзгий шархдуулж улмаар үхэлд ч хүргэж болно.
*     Хайлмал бодис арьс нүдэнд хүрэлцвэл гүнзгий түлэгдэлтийг үүсгэнэ.  
*       Арьсанд хүрэлцэхээс зайлсхий.
*       Хүрэлцэх буюу амьсгалснаас үүсэн хордлогын уршиг удаан үргэлжилж болно.
*       Шаталтаас цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хийнүүд үүсэж болно.
*       Гал унтраах үед ашигласан уснаас идэмхий, хортой шингэн їїсэж бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.
 
Галын ба тэсрэх аюул (FIRE OR EXPLOSION)
*       Шатамхай биш бодис нь хялбар шатдаггүй боловч дулааны үйлчлэлээр задарч идэмхий болон хортой уурыг үүсгэж болно.
*       Исэлдүүлэгчид ба шатамхай материалтай  (мод, цаас, тос, хувцас мэт) харилцан їйлчилснээс шатаж болно.
*       Зарим металлтай харилцан їйлчилж шатамхай устөрөгчийн хийг үүсгэж болно.
*       Халаавал сав нь дэлбэрэх аюултай.
ХЇН АМЫН аюулгЇй байдал хамгаалал (PUBLIC SAFETY)
*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.
*       Бодис асгарсан ба алдагдсан газраас бүх чиглэлд хамгийн багадаа 25-аас 50 метр зайд тусгаарлалт хийж, хорио тогтоох.
*       Аврах, аюул ослыг бууруулах үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас бусад шаардлагагүй хүмүүсийг тусгаарлалтын бүсээс
         гаргах.
*       Ойр орчимд байгаа хүмүүсийг салхины эсрэг талд байлгах.
*       Нам доор газар байж болохгүй.
*       Битүү газар, байр сав руу орохын өмнө салхилуул. 
 
 Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Өөртөө амьсгалын аппарат агуулсан  эерэг даралтын хувцас (SCBA) өмсөх.
*        Үйлдвэрлэгчийн заасан зөвлөмжийн дагуу химийн хамгаалалтын хувцасыг өмс. Гэвч энэ нь галын аюулын үед бүрэн хамгаалалт болохгүй байж болно. 
*       Ердийн галд өмсдөг гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас нь  ЗӨВХӨН хязгаарлагдмал хамгаалалт үзүүлэх  бөгөөд хангалттай бус.
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
Асгарах ( Spill)
*       ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ хэсгийг үз .
Гал (Fire)
*        Нөөцийн сав, ачааны машин болон вагон цистернд гал гарвал түүнээс бүх чиглэлд 800 метрт ТУСГААРЛАЛТЫН БҮС тогтоох. Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метрээс дээш зайд хийнэ.
 
ГАЛЫН АЮУЛЫН ЇЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)
Бага хэмжээний гал
*       Хуурай химийн, CO2  -ын  гал унтраах хэрэгсэл хэрэглэх ба усаар шүршиж болно. 
Том хэмжээний гал 
*      Хуурай химийн, CO2 -ын  гал унтраах хэрэгсэл, спиртэнд тэсвэртэй хөөс хэрэглэх ба усаар шүршиж болно. 
*      Эрсдэлгүй хийж чадахаар бол гал гарч буй газраас савтай бодисыг зөөх.
*      Гал унтраахад ашигласан уснаас үүссэн бохирдсон усыг даланд цуглуулж хоргүйжүүлж устгах ба байгаль орчинд шууд хаяж болохгүй
Нөөцийн сав, машины/цистернд гал гарвал
 *      Галыг аль болох зайнаас унтраах ба автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч буюу хяналттай хушуу ашиглан унтраах.
*       Нөөцийн савны дотогш ус оруулж болохгүй.
*       Галыг сайтар унтраасны дараа нөөцийн савыг их усаар шүршиж хөргөх.
*       Нөөцийн савны аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах эсвэл  савны өнгө өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож ажиллагсадыг холдуулах.
*       Нөөцийн савтай бодис галд өртөхөөс ЯМАГТ болгоомжил.
 
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)
*       Галын бүх үүсгүүр (тамхи татахыг хориглох, гал авалцах зүйл, очлуур, дөлүүсгэгч)-ийг ХОЛДУУЛАХ. 
*       Тохирох хамгаалалтын хувцасыг өмсөөгүй үед асгарсан бодис ба гэмтсэн саванд хүрэхийг хориглоно.
*       Асгарах ба алдагдах тохиолдолд (гал авалцаагїй) уураас хамгаалах бүрэн битүүмжлэгдсэн хувцасыг өмсөх.
*      Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол алдагдаж буй газрыг олж асгаралтыг зогсоох. 
*       Цэвэр бохир усны шугам, зоорь, хонгил мэтийн битүү газар руу ороохоос болгоомжлох.
*       Элс, шороо болон бусад шатамхай бус шингээгч материалаар шингээн авч, хаягдал хадгалах саванд хийх.
*        НӨӨЦИЙН САВД УС ОРУУЛЖ БОЛОХГҮЙ.
 
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*       Осолд нэрвэгдсэдийг цэвэр агаарт гаргах.
*       Эмнэлгийн түргэн тусламж 103- ыг дуудах.
*       Хэрвээ осолд нэрвэгдсэд амьсгалж чадахгүй бол хиймэл амьсгал хийх. 
*       Нэрвэгдсэн хүн бодис залгих буюу амьсгалсан бол амнаас аманд амьсгал хийж болохгүй. Ийм тохиолдолд хиймэл амьсгалыг хийхдээ нэг талдаа хавхлагатай амны хаалт эсвэл хиймэл амьсгалд зориулагдсан эмнэлгийн бусад төхөөрөмжийг ашиглана.
*       Амьсгалахад хүндрэлтэй байвал хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах.
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлан тусгаарлах
*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй усны урсгалаар 20-оос багагүй минутын турш угаах.
*       Арьсанд бодис хүрэлцсэн бол бохирдоогүй арьсанд хүрч тархахаас болгоомжлох.
*      Осолд нэрвэгдсэдийг дулаан ,чимээгүй газар байлгах.
*      Хордолт (амьсгалах, залгих буюу арьсанд хүрэхэд) улам нэмэгдэж болно.
*      Эмнэлгийн ажилтнууд уг бодисын талаар болон биеэ хамгаалах арга, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааны талаар зөвөлгөө өгөх
   

 

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах їед (гал авалцаагїй ) (Non-fire Spill Response):

БАГА ХЭМЖЭЭГЭЭР АСГАРСАН БОЛОН АЛДАГДСАН ЇЕД: Энэхүү бодистой ажиллаж байгаад асгавал ЮУНЫ ӨМНӨ ГАЛЫН БҮХ ҮҮСГҮҮРҮҮДИЙГ ХОЛДУУЛААД  дараа нь асгарсан хатуу бодисыг 60-70% -ийн этилийн спиртээр норгож, тїїнийгээ  тохирох саванд хийнэ. Їїний дараа бодис асгарсан газар їлдсэн хэсгийг 60-70% -ийн этилийн спиртээр норгосон шингээгч цаас ашиглан сайтар хамж авна. Бохирдсон шингээгч цаас ба хувцасыг уур гадагш алдахааргүй нийлэг уутанд хийж аюултай хог хаягдал устгах цэгт єгч устгуулна. Бохирдсон гадаргууг 60-70% -ийн этилийн спиртэн уусгагчаар угаасны дараа савантай усаар болон усаар угаана. Бохирдол бїрэн арилж, цэвэрлэгдсэн талаар мэргэжлийн байгууллага дїгнэлт гаргасны дараа  л бохирдсон газрыг дахин ашиглах болно.

ХАДГАЛАХ: Чийггїй орчинд, тасалгааны температурт хадгална.

Гал унтраах (Firefighting): Энэ бодис галд өртвөл түүнийг хуурай химийн, нүүрстөрөгчийн давхар оксид болон Халоны гал унтраах хэрэгслэлийг ашиглан хяналт тогтооно. Мөн усан шүршүүрийг ашиглаж болно.

Урвалын идэвх (Reactivity):  

ТОГТВОРЖИЛТ: Энэхүү бодис нь чийгтэй агаарт гидролизод удаан орно. Ердийн нөхцөлд энэ бодисын ацетоны уусмал нь 24 цагийн дотор тогтвортой.

ХИМИЙН ШИНЖ. Исэлдүүлэгчид ба хүчтэй хүчлүүд болон сууриудтай хамт хадгалж болохгүй. Ус ба нуклефиль чанартай амин, гидроксил бүлгүүдтэй урвалд орно. Түүнчлэн ацетанилид, амидопирин, феназон, гексамин, төмрийн давсууд, натрийн фенобарбитон,хининий давсууд, кали ба натрийн иодид, шүлтийн металын гидроксид, карбонатууд, стеаратууд болон парацетанолтой урвалд орно.(NTP, 1992)

Анхны тусламж (First Aid: ):  

НҮД: Юуны өмнө нэрвэгдэгч нь контакт линзтэй эсэхийг шалгаж  хэрэв байгаа бол түүнийг нь салгаж авна. Эмнэлгийн тусламжийн эсвэл хордлогын төв рүү нэн даруй дуудлага өгч, нэрвэгдэгчийн нүдийг ус эсвэл ердийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш угаана. Эмчийн тусгай зааваргүйгээр нэрвэгдэгчийн нүдэнд ямар нэгэн эм, тос, тосон түрхлэг хэрэглэж болохгүй. Нэрвэгдэгчийн нүд улайх буюу үрэвсэх гэх мэт шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч нүдийг нь угаасны дараа түүнийг  эмнэлэгт НЭН ДАРУЙ хүргэнэ.

АРЬС: Өртсөн хэсгийг усны урсгалаар ТЭР ДОР НЬ угааж, бохирдсон бүх хувцасыг  тайлж тусгаарлана. Арьсны өртсөн бүх хэсгийг сайтар савандаж усаар болгоомжтой угаана. Нэрвэгдэгчийн арьсанд улайлт ба үрэвсэл илрээгүй байсан ч  НЭН ДАРУЙ  эмнэлэгт хүргэнэ.

АМЬСГАЛАХ: Нэрвэгдэгчийг бохирдсон газраас НЭН ДАРУЙ гаргаж, цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах. Амьсгал хэрчигнэх, давчдах, ханиалгах, хоолой, цээж хатах мэтийн шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч эмчид хандаж, эмнэлэгийн тусламж ЮзЮЮлэх шаардлагатай.

Аврагчид їл мэдэгдэх атмосферийн орчинтой газар руу орохдоо амьсгал хамгаалах зориулалтын хувийн хэрэгслэлийг заавал ашигла. Ямарч тохиолдолд өөрийгөө хамгаалах амьсгалын аппарат (SCBA) ашиглах ба хэрвээ шаардлагатай гэж үзвэл хамгаалалтын түвшин нь тохирсон буюу эсвэл илүү үзүүлэлттэй хамгаалалтын хувцасыг өмсөх шаардлагатай.

ЗАЛГИВАЛ: БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдаагүй,таталт өгөөгүй бол 1-ээс 2 аяга ус өгч химийн бодисыг нь шингэлээд, эмнэлгийн тусламжийн болон хордлогын  төвд  ЯАРАЛТАЙ дуудлага өгнө. Хэрэв нэрвэгдэгч ухаан алдсан ба таталт өгсөн бол түүний амаар ямар нэгэн юм өгч болохгїй, харин амьсгалын замыг  нээлтэй байлгаж толгойг нь биеэс  нам байхаар хажуу талаар нь хэвтүүлнэ. БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Эмнэлэгт ЯАРАЛТАЙ хүргэнэ. (NTP,1992).