Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил: ГЕПТАНУУД- HEPTANES

CAS №: 142-82-5

UN №: 1206

Томъёо: C7H16

Бусад нэршил: Гептан, н-гептан

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал: Бензинтэй төстэй үнэртэй, өнгөгүй шингэн

Буцлах температур (BP): 98,3оC

Молекул жин (MW): 100.2

Тэсрэх доод хязгаар (LEL): 1.05%

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 3

Хөлдөх температур/ хайлах температур (FRZ/MLT): FRZ:

 -90.5oC

Уурын даралт (22.2oC) (VP): 40 mmHg

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): 6.7%

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 1

Дөл авалцах температур (FP: -4оC

Уурын нягт (VD): Тогтоогоогүй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 0

Нягт (Sp. GR): 0.68

Ионжих чадвар IP: 9.90 эв

 

Онцлог шинж NFPA Sp. Inst.: Тогтоогоогүй

 

Хордуулах хязгаар

НҮБ-ын ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 500

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 85

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA mg/m3: 2000

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  mg/m3: 350

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: 440

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   mg/m3: ТОГТООГООГҮЙ

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) mg/m3: 1800

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогоогүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Notes: Тогтоогоогүй

Тайлбар (Notes): дээд тал нь15 мин

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: 750

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  mg/m3: Тогтоогоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): Тогтоогоогүй

 

NIOSH Химийн аюулын талаархи лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)

н-Гептан

CAS: 142-82-5

Томъёо (Formula): CH3[CH2]5CH3

RTECS: M17700000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): Гептан, н-гептан

DOT ID & Guide: 1206 128

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж: : TWA 85 ppm (350 мг/м3) C 440 ppm (1800 мг/м3) [15 мин]

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж (TWA)  500 ppm (2000 мг/м3)

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 750 ppm

Хувирал (Conversion): 1 ppm=4.10 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

Бензинтэй төстэй үнэртэй, өнгөгүй шингэн

Молекул жин MW: 100.2

Буцлах температур BP: 98.3oC

Хөлдөх температур

FRZ: -90.5oC

Уусах чанар (Sol): 0.0003%

Уурын даралт (22.2oC) (VP): 40 mmHg

IP: 9.90 эв

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: Тогтоогоогүй

 Нягт (Sp.Gr): 0.68

Дөл авалцах температур  Fl.P:

 -4оC

Тэсрэх дээд хязгаар UEL: 6.7%

Тэсрэх доод хязгаар LEL: 1.05%

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): Тогтоогоогүй

Шатамхай шингэн, Анги IB. (Гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангиллыг үз)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Хүчтэй исэлдүүлэгчид

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 1500; OSHA 7

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс болгоомжил
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос болгоомжил
Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед
Зайлуулах (Remove): Норсон үед (шатамхай)
Солих (Change): N.R.

Нүд (Eye): нэн даруй угаах
Арьс  (Skin): нэн даруй  угаах
Амьсгал Breath: Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх
Залгих Swallow: Эмнэлгийн яаралтай тусламж  
(See procedures)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

NIOSH 750 ppm: CCROV/GMFOV/PAPROV/SA/SCBAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE
(See symbols and codes)

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгалах, Залгих,  арьс ба нүдэнд хүрэх

Хордлогын шинж тэмдэг (Symptoms)

Толгой өвдөх, ухаан алдах, тэнцвэрээ алдах, хоолны дуршил алдагдах, дотор муухайрах, арьсны үрэвсэл, уушигний үрэвсэл, зэрэг шинж тэмдгүүд илэрнэ.Li-head, gidd, stupor, verti, inco; loss of appetite, nau; derm; chemical pneu (aspir liquid); uncon See abbreviations)

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Арьс, амьсгалын систем, төв мэдрэлийн систем (See abbreviations)

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)


 

Лавлах дугаар (Guide Number): 128

128 Шатамхай шингэнүүд- туйлгүй/устай холилддоггүй
128 Flammable Liquids (Non-Polar/Water-Immiscible)
 
ТОХИОЛДОХ АЮУЛ POTENTIAL HAZARDS
Галын ба тэсрэх АЮУЛ (FIRE OR EXPLOSION)
*       ГАЛ АВАЛЦАМТГАЙ: Халаалт, оч  эсвэл дөлөнд амархан асна.
*       Уур нь агаартай хамт тэсрэмтгий холимог үүсгэж болно.
*       Уур  тархвал галын эх үүсгүүрийн зам болох бөгөөд ассан газраасаа буцаж шатна.
*       Уур нь агаараас хүнд тул газрын хөрсөн дээгүүр тархах ба усны шугам, хонгил,  нөөцийн сав зэрэг зай багатай                      газар хуримтлагдана.
*       Уурын дэлбэрэлт байрны дотор болон гадна, мөн усны шугамыг хордуулна. 
*       Р – гэсэн тэмдэглээстэй бодисууд нь халах эсвэл галд өртөхдөө тэсэрч полимержих урвалд орно.
*       Бохирын шугам руу алдагдвал түймэр гарах болон тэсрэлт болж болзошгүй.
*       Сав гаднаасаа халвал дэлбэрч болно.
*       Олон шингэн уснаас хөнгөн.
*       Бодис халуунаараа тээвэрлэгдэж болно.
Эрүүл мэнд (HEALTH)
*       Тухайн бодисоор амьсгалах эсвэл хүрэлцэхэд арьс болон нүдийг цочрооно.
*       Гал нь цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хий үүсгэж болно.
*       Ууранд толгой эргэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орох аюултай.
*       Гал унтраах үед ашигласан ус нь бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.
ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ хамгаалал (PUBLIC SAFETY)
*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.
*      Асгарсан ба алдагдсан талбайгаас бүх чиглэлд 25 аас 50 метр (80 аас 160 фут) –ээс гадагш зайд
        тусгаарлалт хийх.
*      Зөвшөөрөлгүй хүмүүсийг голомтод ойртуулж болохгүй.
*       Салхины эсрэг талд байх.
*       Нам газар байхыг хориглоно.
*       Хаалттай газар орохдоо урьдчилан салхилуул. 
 Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Амьсгалын аппарат бүхий эерэг даралттай хувцас (SCBA) өмсөх.
*       Гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас зөвхөн хязгаарлагдмал хамгаалалтыг л гүйцэтгэнэ. 
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
Их асгарах (Large Spill)
*       Анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг дор хаяад 300 метр (1000 фут) –ээс гадагш хийнэ.
Гал (Fire)
*       Нөөцийн сав(tank), ачааны машины болон вагон цистернд гал гарсан бол түүнийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –т  тусгаарлана.Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –ээс гадагш хийнэ.
ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)
Галын 
АНХААРУУЛГА: Эдгээр бүх бодисууд нь маш бага дөл авалцах температуртай. Гал унтраахад усаар шүрших нь үр дүн муутай байж магадгүй. 
Бага хэмжээний гал
*      Химийн хуурай унтраагч, CO2, усаар, эсвэл жирийн хөөсөөр шүрших.
Том хэмжээний гал
*      Усаар, мананцар эсвэл жирийн хөөсөөр шүрших
       Усаар эсвэл мананцар байдлаар хэрэглэх. Усны шууд урсгал хэрэглэж болохгүй  
*      Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол галын газраас савтай зүйлсийг зөөх.
Нөөцийн сав,машин/чиргүүлийн ачаа галд өртвөл. 
*       Аль болох зайтай газраас галыг унтраах, автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй хушуу ашиглан унтраах.
*       Галыг унтраасны дараа нөөцийн савыг их хэмжээний усаар сайн хөргөх.
*       Нөөцийн савын аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиолол дуугарах эсвэл өнгө нь өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож хүн хүчээ татаж авах.
*       Галд өртсөн нөөцийн савнаас байнга хол байх
*       Их хэмжээний галын хувьд өөртөө удирдлагын ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй 
         хушуу ашиглан унтраах хэрэгсэлээр галыг унтраана, бололцоогүй бол энэ бүсийг орхин гарах
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)
*       Галын бүх эх үүсгүүр (ойролцоо орчинд нь тамхи татах, гал асаах, очлуур,дөл
         үүсгэгч хэрэглэхийг хориглоно)-ийг ЗАЙЛУУЛАХ.
*       Ажиллагаанд хэрэглэж буй бүх тоног төхөөрөмжинд газардуулга хийсэн байх.
*       Асгарсан материалд хүрэх ба дундуур нь явж болохгүй.
*        Эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол алдагдсан газрыг олж зогсоох.
*        Ус, бохирын шугам, подвал болон бусад хязгаарлагдмал орчинд орохоос сэргийлэх
*        Уурыг багасгахын тулд уур дарагч хөөс хэрэглэх 
*       Хуурай шороо, элс, эсвэл шатдаггүй материалаар хучих эсвэл шингээж аваад тусгай саванд хийж зайлуулах
*       Шингээсэн материалаа цуглуулахдаа цэвэр, ноцдоггүй багаж хэрэгсэлийг ашиглах
Их хэмжээний асгаралт
*       Шингэний урсгалыг боосон далан хийх ба дараа нь зайлуулах.
*       Усаар шүршихэд уур багасах боловч хаалттай орчинд гал асахаас сэргийлж чадахгүй;
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*       Осолд өртөгсдийг цэвэр агаарт гаргах.
*       Эмнэлгийн ослын яаралтай тусламж 103- ийг дуудах.
*       Хэрвээ осолд өртөгсөд амьсгалахгүй бол хиймэл амьсгал хийх.
*       Амьсгалахад хүндрэлтэй бол хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах.
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлж тусгаарлах.
*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй урсгал усаар 20-оос доошгүй минутын турш угаах.
*       Арьсыг савантай усаар угаах
*       Өртөгсдийг дулаан, тайван орчинд байлгах
*       Эмнэлгийн ажилтнуудад уг бодисын талаар сайтар таниулах, биеэ хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааныталаар анхааруулгыг өгөх.

 

Ослын үЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛААРХИ нэмэлт мэдээлэл (AdditioТогтоогоогүйl Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) (Non-fire Spill Response):   Очлуур, дөл болон галын бусад үүсгүүрийг зайлуулах. Материалыг усны эх үүсвэр   ба ариутгах татуургын хоолойн ус руу орохоос болгоомжлох. Шаардлагатай тохиолдолд урсгалыг гарцаагүй барьж тогтоох даланг барих. Эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол асгарч байгаа газрыг олж зогсоох арга хэмжээ авах.Усаар шүршин уурыг дарах, (AAR, 1999)

Гал унтраах (Firefighting): Урсгалыг зогсоох чадахгүй бол галыг шүршиж болохгүй.  Мананцар байдлаар их хэмжээний усыг ашиглах. Усны хүчтэй урсгал нь галыг тархааж болзошгүйг анхаар.  Халсан савуудыг их хэмжээний усны урсгалаар хөргөх. Аль болох хол зайнаас ус хэрэглэх. Хөөс, химийн хуурай унтраагч эсвэл нүүрстөрөгчийн давхар оксид ашиглах.  (AAR,1999)

Урвалын идэвх (Reactivity):   Энэ бодисыг хүчтэй исэлдүүлэгчтэй хамт байлгаж болохгүй. (NIOSH, 1997)

Анхны тусламж (First Aid):  НҮД: Хэрэв бодис нүдтэй хүрэлцвэл их хэмжээний усаар угаах ба энэ үедээ нүдийг дээш болон доош хөдөлгөнө. Эмнэлгийн тусламж нэн даруй дуудах. Уг бодистой ажиллаж байхдаа линз зүүж болохгүй.

 АРЬС: Хэрэв бодис арьсанд хүрвэл, өртсөн хэсгийг  нэн түргэн савантай усаар угаана. Хэрэв бодис хувцсанд нэвчвэл хувцсыг түргэн тайлж савантай усаар өртсөн арьсыг угаагаад нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт яаралтай хүргэнэ. 

АМЬСГАЛАХ: Хэрэв их хэмжээний бодисоор амьсгалсан бол хордлогын бүсээс нэн даруй гаргаж цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах. Хэрэв амьсгал зогсвол амаараа хиймэл амьсгал хийх хэрэгтэй. Нэрвэгсдийг дулаан газар байлгаж амруулах шаардлагатай. 

БАЛГАХ: Хэрэв тухайн бодисыг балгавал нэн даруй эмнэлэгт хандах хэрэгтэй.. (NIOSH,1997).