Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил:    ДИМЕТИЛАЦЕТАМИН (DIMETHYLACETAMIDE)

CAS #: 127-19-5

UN No: 1993

Томъёо: C4H9NO

Бусад нэршил: N,N-Диметилацетамид;ДМАА (N,N-Dimethyl acetamide; DMAC)

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал:   Аммиакийн буюу загасны үнэртэй төсөөтэй сулхан үнэртэй, өнгөгүй шингэн

Буцлах температур (BP): 164,80С,

Молекул жин (MW): 87.1

Тэсрэх доод хязгаар (LEL):  (990С,): 1.8%  

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating):    2

Хєлдєх температур (FRZ/MLT): FRZ:-19,980С,  - 4єF

Уурын даралт (VP):  2 мм Hg

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL):  (1600С 320єF): 11.5%

Эрїїл мэндийн нєлєєллийн зэрэг (NFPA Health Rating):  2

Дөл авалцах температур (FP: 69,90С,  158 єF 

Уурын нягт (VD): NA

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating):  0

Нягт (Sp. GR):  0,94

Ионжих чадвар IP:  8.81 эВ

 

Онцлог шинж (NFPA Sp. Inst.): тогтоогдоогїй


Хордуулах хязгаар

НЇБ-ын ХЄдЄлмЄр хамгаалал, эрЇЇл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХЄдЄлмЄр хамгаалал, эрЇЇл  мэндийн ЇНДЭСНИЙ ХЇРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 10

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 10

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3: тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA mg/m3: 35 

   

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  mg/m3: 35

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: 200

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) mg/m3: тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  mg/m3: 950

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   mg/m3:  тогтоогдоогїй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) mg/m3: тогтоогдоогїй

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications):, TLV-A4

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): Байна

Арьсанд үзүүлэх нөлөлөл (Skin Notation): Байна

Тайлбар (Notes):   тогтоогдоогїй

Тайлбар (Notes): тогтоогдоогїй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: 300

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  mg/m3: тогтоогдоогїй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): тогтоогдоогїй

 

Химийн аюулын талаарх лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards)

Диметилацетамид

CAS: 127-19-5

Томъёо (Formula): : CH3CON(CH3)2

RTECS: AB7700000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): : N,N-Диметилацетамид; ДМАА

DOT ID & Guide: тогтоогдоогїй

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж  TWA: 10 ppm (35 мг/м3) [арьс]

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж : TWA: 10 ppm (35 мг/м3) [арьс]

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 300 pmm

Хувирал (Conversion): 1 ppm = 3,56 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

Аммиакийн буюу загастай үнэртэй төсөөтэй сулхан үнэртэй өнгөгүй шингэн

Молекул жин (MW): 87,1

Буцлах температур (BP): 164,80С,  329єF

Хєлдєх температур

(FRZ): 19,980С,  

Уусах чанар (Sol): Холилддог

Уурын даралт (VP): 2 мм Hg

Ионжих чадвар (IP): 8,81 эВ

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт (RGasD): тогтоогдоогїй

 Нягт (Sp.Gr): 0,94

Дөл авалцах температур  (Fl.P): 69,90С,    

Тэсрэх дээд хязгаар UEL: (1600С): 11.5%

Тэсрэх доод хязгаар LEL: (990С): 1.8%  

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): тогтоогдоогїй

 Ангилал III Шатамхай шингэн (Гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангиллыг үз )

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд ба урвалын идэвх (Incompatibilities & Reactivities)

Дөрвөн хлорт нүүрстөрөгч, төмөр ба исэлдүүлэгчидтэй бусад галогент нэгдлүүд

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 2004

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс сэргийлэх
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос сэргийлэх
Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед
Зайлуулах (Remove): Норсон ба бохирдсон үед

Солих (Change): зєвлємж байхгїй
Авах арга хэмжээ Provide: Нүдийг угаах, Нэн даруй усаар угаах  .

Нүд (Eye): Усаар яаралтай угаах
Арьс  (Skin): Нэн даруй ус гоожуулан угаах
Амьсгал (Breath): Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх
Залгих (Swallow): Яаралтай эмнэлгийн тусламж үзүүлэх
(Авах арга хэжээнийй дараалалыг үз)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

Хамгааларх хэрэгслэлийн тєрєл (NIOSH/OSHA): 100 ppm: SA 250 ppm: SA:CF 300 ppm: SCBAF/SAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE
(See symbols and codes

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгалах,арьсанд шингэх, залгих, арьс ба нүдэнд хүрэлцэх

Хордлогын шинж чанар (Symptoms)

Арьс цочироох;шарлах, элэг гэмтэх; сэтгэл гутрах, leth, хий юм үзэх, delusions
(See abbreviations

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Арьс, элэг, төв мэдрэлийн систем

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлахын дугаар (Guide Number): 128

128 Шатамхай шингэнүүд (Туйлгүй/Усанд-үл холилддог) 128 Flammable Liquids (Non-Polar/Water-Immiscible)
ТОХИОЛДОХ АЮУЛ (POTENTIAL HAZARDS)
Галын ба тэсрэх аюул (FIRE OR EXPLOSION)
 
*       ОНЦГОЙ ШАТАМХАЙ: Халах їед болон оч, дөлөөр хялбар шатна
*       Уур нь агаартай тэсрэмтгий холимогийг үүсгэнэ. 
*       Ууранд  нь гал авалцвал уураар дамжин эх бодис руу гал дамжин очих боломжтойг анхаар.
*       Уур нь агаараас хүнд учир доош сууж, цэвэр бохир усны шугам хоолой, хонгил зэрэг нам дор газарт хуримтлагдана.
*       Уур нь битүү, задгай газар, шугам хоолойд ч тэсрэх аюултай. 
*      Р – гэсэн тэмдэглээстэй бодисууд бол халах эсвэл галд өртөхдөө тэсэрч полимержих урвалд орно.
*       Шугам хоолойд орвол галын болон дэлбэрэх аюултай.
*       Бодис хадгалж буй сав халбал дэлбэрэх аюултай.
*       Уснаас хөнгөхөн шингэн.
 
Эрүүл мэнд (HEALTH) 
*       Амьсгалах ба хүрэлцвэл арьс, нүдийг түлэх ба цочиролд оруулна.
*       Галын аюулын їед цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хий үүсгэж болно.
*       Уур нь толгой эргэх,амьсгал боогдуулах үйлчилгээтэй.
*       Гал унтраах үед ашигласан ус нь бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.
.ХЇН АМЫН аюулгЇй байдал хамгаалал (PUBLIC SAFETY)
*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.        
*       Бодис асгарсан ба алдагдсан талбайгаас бүх чиглэлд хамгийн багадаа 25 - аас 50 метр зайд тусгаарлалт хийж, хорио тогтоох.
*       Аврах, аюул ослыг бууруулах үйл ажиллагаа явуулж байгаагаас бусад шаардлагагүй хүмүүсийг тусгаарлалтын бүсээс
         гаргах.
*       Ойр орчимд байгаа хүмүүсийг салхины эсрэг талд байлгах.
*       Нам доор газар байж болохгүй.
*       Битүү газар, байр сав руу орохын өмнө салхилуул. 
 
Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Өөртөө амьсгалын аппарат агуулсан  эерэг даралтын хувцас (SCBA) өмсөх.
*       Ердийн галд өмсдөг гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас нь  ЗӨВХӨН хязгаарлагдмал хамгаалалт үзүүлэх  бөгөөд хангалттай бус.
 
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
 Их асгарах (Large Spill)
*       Анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг салхины чиглэлд 300 метр –ээс дээш зайд хийнэ.
Гал (Fire)
*       Нөөцийн сав,ачааны машины болон вагон цистернд гал гарвал түүнээс бүх чиглэлд 800 метрт ТУСГААРЛАЛТын бүс тогтоох. Анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метрээс дээш зайд хийнэ.
 
ГАЛЫН АЮУЛЫН ЇЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE)
АНХААРУУЛГА: Ноцох температур нь маш бага.Галыг унтраахад усаар шүрших нь үр дүн муутай. 
Бага хэмжээний гал
*     Хуурай химийн, CO2  -ын  гал унтраах хэрэгсэл хэрэглэх ба бороожуулсан ус, ердийн хєєс хэрэглэж болно. 
 
Том хэмжээний гал
*     Бороожуулсан ус, манан эсвэл ердийн хөөс хэрэглэнэ.
*     Шууд усаар шїршиж болохгїй, зєвхєн бороожуулсан ус, мананг ашигла. 
*     Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцзтгэж чадахаар бол галын газраас савтай бодисыг зєєж холдуулах.
 
Нөөцийн сав, машины цистернд гал гарвал
 *      Галыг аль болох зайнаас унтраах ба эсвэл автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч буюу хяналттай хушуу ашиглан унтраах.
*       Галыг сайтар унтраасны дараа нөөцийн савыг их усаар гүйцэт хөргөх.
*       Нөөцийн савны аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах ба савны өнгө өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож ажиллагсдыг холдуулах.
*       Нөөцийн савтай бодисыг галд өртөхөөс ЯМАГТ зайлсхийх.
*       Газар авсан галын хувьд өөртөө удирдлагын ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй хушуу ашиглан  галыг унтраах бололцоогүй бол гал гарсан газрыг орхин гарах.
 
 
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)
*       Галын бүх эх үүсгүүр (ойр орчинд тамхи татахыг хориглох, гал авалцах зүйл, очлуур, дөл үүсгэгч)-ийг ЗАЙЛУУЛАХ. 
*      Ажиллагаанд хэрэглэж буй бүх тоног төхөөрөмжинд газардуулга хийсэн байх.
*       Тохирох хамгаалалтын хувцасыг өмсөөгүй үед асгарсан материал дундуур явах ба хүрэхийг хориглоно.
*       Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол бодис алдагдаж буй газрыг олж асгаралтыг зогсоох. 
*       Цэвэр бохир усны шугам,  хонгил мэтийн зай багатай газар ороохоос болгоомжлох
*       Уурыг багасгахын тулд уур дарагч хөөс ашиглаж болно. 
*       Элс, шороо бусад шатамхай бус шингээгч материалаар шингээн авч, хаягдлын саванд хийх. 
*        Шингээсэн материалаа цуглуулахдаа цэвэрхэн бөгөөд ноцдоггүй багаж хэрэгсэлийг ашигла.
 
Их асгарсан бол
*       Шингэний урсгалыг боох далан хийж тїїндээ шингэнийг цуглуулан, дараа нь саармагжуулж хоргїйжїїлнэ.
*       Бороожуулсан ус нь уур багасах боловч хаалттай орчинд гал гархаас сэргийлж чадахгүй;
 
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*       Осолд өртөгсдийг цэвэр агаарт гаргах.
*       Эмнэлгийн яаралтай тусламж 103-ыг дуудах.
*       Хэрвээ осолд өртөгсөд амьсгалж чадахгүй бол хиймэл амьсгал хийх.
*       Амьсгалахад хүндрэлтэй бол хүчилтөрөгчтэй холбох. 
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлаж тусгаарлах.
*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй усны урсгалаар 20-оос доошгүй минутын турш угаах.
*       Арьсыг савантай усаар угаах.
*       Осолд өртөгсдийг дулаахан, чимээгүй газар байлгах.
*          Эмнэлгийн ажилтнууд уг бодисын талаар болон биеэ хамгаалах арга, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааны талаар зөвөлгөө өгөх
 

 

 

Ослын үед авах арга хэмжээний талаархи нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах їед (гал авалцаагїй ) (Non-fire Spill Response):   

Очлуур, дөл болон галын бусад үүсгүүрээс хол байх. Бодис усны эх үүсвэр ба цэвэр бохир усны шугам руу орохоос болгоомжил.Урсгалыг гарцаагүй барьж чадах даланг байгуулах. Аврах ажилтнуудад аюул учруулахгүйгээр бол асгарч байгаа газрыг олж түүнийг зогсоох арга хэмжээ авах. Усаар шүршиж ууршилтыг бууруулах. Асгарсан материалыг нунтагласан шохойн чулуу, шатаасан сод ба шохойгоор саармагжуулна.(AAR, 1999)

Гал унтраах (Firefighting):  Мананцар байдлаар их хэмжээний усыг ашиглах.Шууд ус цацаах нь үр дүнтэй бус. "спиртэнд тэсвэртэй" хөөс, хуурай химийн буюу нүүрсхїчлийн хийн гал унтраах хэрэгсэл ашиглах. Аль болох хол зайнаас усыг хэрэглэх. Материал усны эх їїсвэр, цэвэр, бохир усны шугам руу орохоос болгоомжил. (AAR,1999)

Урвалын идэвх (Reactivity):  ТОГТВОРЖИЛТ : Энэ бодис ердийн нөхцөлд тогтвортой. ХИМИЙН ИДЭВХ: Дөрвөн хлорт нүүрстөрөгч ба гексахлорциклгексантай дулаан ялгаруулан урвалд орно. Энэ нь төмрийн байлцаатайгаар эрчимтэй явагдана. (NTP, 1992)

Анхны тусламж (First Aid НҮД: ):  

НҮД: Юуны өмнө нэрвэгдэгч нь контакт линзтэй эсэхийг шалгаж  хэрэв байгаа бол түүнийг нь салгаж авна. Хордолгын төв рүү нэн даруй дуудлага өгч нэрвэгдэгчийн нүдийг ус эсвэл ердийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш угаана.Эмчийн тусгай зааваргүйгээр нэрвэгдэгчийн нүдэнд ямар нэгэн эм, тос, тосон түрхлэг хэрэглэж болохгүй. Нэрвэгдэгчийн нүд улайх буюу үрэвсэх мэтийн хордлогын шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч нүдийг нь угаасны дараа түүнийг  эмнэлэгт нэн даруй үзүүлнэ.

АРЬС: Бохирдсон бүх хувцасыг  тайлж тусгаарлаад арьсны өртсөн хэсгийг усны урсгалаар нэн даруй угаана. Арьсны өртсөн бүх хэсгийг болгоомжтой савандаж усаар сайтар угаана. Нэрвэгдэгчийн арьсанд улайлт ба үрэвсэл илрээгүй байсан ч хордлогын төв рүү нэн даруй дуудлага өгнө. Арьсных нь өртсөн хэсгийг усаар угаасны дараа нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт яаралтай хүргэнэ. 

АМЬСГАЛАХ: Нэрвэгдэгчийг бохирдсон газраас нэн даруй гаргах, цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах. Нэрвэгдэгчид хоолой сөөх, ханиалгах,амьсгал давчдах, ам, хоолой, цээж хатах мэтийн шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч эмчийг нэн даруй дуудаж түүнийг эмнэлэгт хүргэхэд бэлтгэнэ. Тодорхой бус агаартай орчинд аврах ажилтнууд ороход хувийн амьсгал хамгаалах зориулалтын хэрэгслэл заавал ємснє. Ямарч тохиолдолд өөрийгөө хамгаалах амьсгалын аппарат (SCBA) ашиглах ба шаардлагатай гэж үзвэл хамгаалалтын түвшин нь тохирсон буюу эсвэл илүү үзүүлэлт бүхий хамгаалалтын дотуур хувцасыг өмсөх.

ЗАЛГИВАЛ:БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдаагүй,таталт өгөөгүй бол 1-ээс 2 аяга ус өгч, химийн бодисыг нь шингэлээд, хордлогын төв рүү яаралтай дуудлага өгөх. Хэрвээ эмч зөвлөсөн бол нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт хүргэхэд бэлтгэх. Нэрвэгдэгч ухаан алдсан ба таталт өгсөн бол түүний амаар ямар нэгэн юм өгөлгүй харин амьсгалын замыг  нээлтэй байлгаж толгойг нь биеэс  нам байхаар хажуу талаар нь хэвтүүлнэ. БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ.Эмнэлэгт ЯАРАЛТАЙ хүргэ. (NTP, 1992)