Изоамилын ацетат

Химийн бодисын тодорхойлолт
Химийн нэршил: Изоамилын ацетат ISOAMYL ACETATE
CAS №: 123-92-2	UN №: 1993	Томъёо: C7H14O2
Бусад нэршил: Гадилын тос, изопентил ацетат, 3-метил-1-бутанол ацетат, 3-метилбутил ба цуухүчлийн эфир, 3-метилбутил этаноат- Banana oil; Isopentyl acetate; 3-Methyl-1-butanol acetate; 3-Methylbutyl ester of acetic acid; 3-Methylbutyl ethanoate

Физик Финж чанар
Гадаад байдал: Гадил жимсний үнэр бүхий өнгөгүй шингэн
Буцлах температур (BP): 142^оC	Молекул жин (MW): 130.2	Тэсрэх доод хязгаар (LEL): 1.0%	Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 3
Хөлдөх температур/ хайлах температур (FRZ/MLT): FRZ: 43^оC	Уурын даралт (VP): 4 мм Hg	Тэсрэх дээд хязгаар (UEL): 7.5%	Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 1
Дөл авалцах температур (FP): 25⁰C	Уурын нягт (VD): Тогтоогоогүй		Урвалын идэвхийн зэрэг (NFPA Reactivity Rating): 0
Нягт (Sp. GR): 0.87	Ионжих чадвар IP: Тогтоогоогүй		Онцлог шинж NFPA Sp. Inst.: Тогтоогоогүй

Хордуулах хязгаар
НҮБ-ЫН ХӨДӨЛМӨР ХАМГААЛАЛ, ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ГАЗАР (OSHA)	АНУ-ЫН ХӨДӨЛМӨР ХАМГААЛАЛ, ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)	Бусад мэдээлэл (Related Information)
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA) ppm: 100	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA) ppm: 100	AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3: Тогтоогоогүй
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA мг/м³: 525	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA) мг/м³: 525
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) мг/м³: Тогтоогоогүй	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) мг/м³: Тогтоогоогүй
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: Тогтоогоогүй	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: Тогтоогоогүй
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) мг/м³: Тогтоогоогүй	Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) мг/м³: Тогтоогоогүй	Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогоогүй
Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Байхгүй	Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Байхгүй
Тайлбар (Notes): Тогтоогоогүй	Тайлбар (Notes): Тогтоогоогүй
	Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: 1000
	Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) мг/м³: Тогтоогоогүй
	Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): Тогтоогоогүй

NIOSH Химийн аюулын талаарх лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)
Изоамилын ацетат			CAS: 123-92-2
Томъёо (Formula): CH₃COOCH2CH2CH(CH3)2			RTECS: NS9800000
Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade NamesГадилын тос, изопентил ацетат, 3-метил-1-бутанол ацетат, 3-метилбутил ба цуухүчлийн эфир, 3-метилбутил этаноат- Banana oil; Isopentyl acetate; 3-Methyl-1-butanol acetate; 3-Methylbutyl ester of acetic acid; 3-Methylbutyl ethanoate			DOT ID & Guide: Тогтоогоогүй
Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)
Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж : TWA 100 ppm (525 мг/м3)		Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж: TWA 100 ppm (525 мг/м3)
Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 1000 ppm		Хувирал (Conversion): 1ppm = 5.33 мг/м3
Гадаад байдал (Physical Description)
Гадил жимсний үнэр бүхий өнгөгүй шингэн
Молекул жин MW:130.2	Буцлах температур BP: 142⁰C	Хөлдөх температур FRZ: -78⁰ C	Уусах чанар (Sol): 0.3 %
Уурын даралт VP: 4 мм Hg	IP: ?	Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: Тогтоогоогүй	Нягт (Sp.Gr): 0.87
Дөл авалцах температур Fl.P: 25^oC	Тэсрэх дээд хязгаар UEL: 7.5%	Тэсрэх доод хязгаар LEL (100^oC) :1.0%	Тэсрэх доод хязгаар (MEC): Тогтоогоогүй
Гал авалцдаг шингэн,ангилал IC (Гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангиллыг үз )
Хамт хадгалж болохгүй бодисууд ба урвалын идэвх (Incompatibilities & Reactivities)
Нитратууд, хүчтэй исэлдүүлэгчид, шүлт болон хүчлүүд
Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)
NIOSH 1450, OSHA 7
Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)		Анхны тусламж (First Aid)
Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс сэргийлэх Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос сэргийлэх Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед Зайлуулах (Remove): Норсон үед Солих (Change): N.R.		Нүд (Eye):Яаралтай усаар угаах Арьс (Skin): Нэн даруй усаар угаах Амьсгал Breath: Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх Залгих Swallow: Яаралтай эмнэлгийн тусламж үзүүлэх (Авах арга хэмжээний дарааллыг үз)
Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)
NIOSH/OSHA 1000 ppm: CCROV/PAPROV/GMFOV/SA/SCBAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE (Таних тэмдэг ба кодуудыг хар)
Хордох замууд (Exposure Routes)
Амьсгалах,залгих,арьс ба нүдэнд хүрэх
Хордлогын шинж тэмдэг (Symptoms)
Нүд, арьс, хамар, хоолой цочроох ; дерматит, амьтны хувьд ухаан алдах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ. Таних тэмдэг ба кодуудыг хар) Irrit eyes, skin, nose, throat; derm; in animals: narco
Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)
Нүд,арьс,амьсгалын систем, төв мэдрэлийн тогтолцоо, Таних тэмдэг ба кодуудыг хар)

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлахын дугаар (Guide Number): 128

128 Гал авалцдаг шингэнүүд(Туйлгүй/Ус-Холилддоггүй)

128 Flammable Liquids (Non-Polar/Water-Immiscible)

ТОХИОЛДОХ АЮУЛ POTENTIAL HAZARDS

Галын ба тэсрэх АЮУЛ (FIRE OR EXPLOSION)

*       АМАРХАН ГАЛ АВАЛЦАМТГАЙ:Халаалт,оч эсвэл дөлөнд амархан асна..

*       Уур нь агаарт тэсрэмтгий холимог болно.

*       Уур  хол тархаж галын эх үүсгүүрийн зам болох бөгөөд ассан газраасаа буцаж шатна.

*       Ихэнх уур агаараас хүнд байдаг. Иймээс нам доор эсвэл зай багатай газар (ариутгах татуургын хоолой,байгууламжийн газрын давхар,саванд)-т хуримтлагдана.

*       Уурын тэсрэх аюул нь ямарч орчинд тухайлбал, байгууламжийн дотор, гадаа, ариутгах татуургын хоолойд ч явагдаж болно.

*       Р – гэсэн тэмдэглээстэй бодисууд бол халах эсвэл галд өртөхдөө тэсэрч полимержих урвалд орно.

*       Ариутгах татуургын хоолойд орвол галын эсвэл тэсрэх аюулыг үүсгэж болно.

*       Сав гаднаасаа халвал дэлбэрч болно.

*       Олон шингэнүүд нь уснаас хөнгөн байдаг.

*        Энэ бодисыг халуунаар нь тээвэрлэх тохиолдол бий

Эрүүл мэнд (HEALTH)

*       Амьсгалах ба хүрэлцэхэд арьс ба нүдийг цочроож ,түлэгдэх аюулд ч хүргэж болно.

*       Гал нь цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хий үүсгэж болно.

*       Уур нь толгой эргэх, амьсгал боогдуулах үйлчилгээтэй болно.

*       Гал унтраах үед ашигласан ус нь бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.

ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ хамгаалал (PUBLIC SAFETY)

*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.

*       Асгарсан ба алдагдсан талбайгаас бүх чиглэлд хамгийн ойрдоо 25 аас 50 метр (80 аас 160 фут) зайд

         тусгаарлалт хийх.

*       Зөвшөөрөлгүй хүмүүсийг хөндий байлгах.

*       Салхины эсрэг талд байх.

*       Нам газар байхыг хориглоно.

*     Хаалттай газар орохын өмнө салхилуул.

 Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)

*       Өөртөө амьсгалын аппарат агуулсан  эерэг даралтын хувцас (SCBA) өмсөх.

*       Гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас зөвхөн хязгаарлагдмал хамгаалалтыг л гүйцэтгэнэ.

Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)

Их асгарах (Large Spill)

*       Эхний нүүлгэн шилжүүлэлтийг хамгийн ойрдоо 300 метр (1000 фут) ээс багагүй зайд хийхийг анхаар.

 Гал (Fire)

*       Нөөцийн сав(tank), ачааны машины болон вагон цистернд гал гарсан бол түүнийг бүх чиглэлд 800 метр(1/2 майл) –т  тусгаарлана.Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метр(1/2 майл) –ээс гадагш хийнэ.

ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE)

FIRE

Галын

АНХААРУУЛГА: Эдгээр бодисууд нь ноцох температур багатай болно.Гал унтраахад усаар шүрших нь үр дүн муутай болно.

Бага хэмжээний гал

*     Химийн хуурай унтраагч, CO₂, усаар эсвэл спиртэнд тэсвэртэй хөөсөөр шүрших.

Том хэмжээний гал

*     Усаар, жирийн болон манантай хөөсөөр шүрших.

*     Усаар болон манантай хөөсөөр, цэвэр урсгал усыг хэрэглэж болохгүй.

*     Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол галын газраас савтай зүйлсийг зөөж болно.

Нөөцийн сав,машин/чиргүүлийн ачаа галд өртвөл.

*       Гал унтраалтын цэгээс аль болох зайтай газраас автомат ажиллагаатай гуурсан хоолойг баригч эсвэл мэдрэгчтэй хушуу ашиглан унтраах.

*       Галыг сайтар унтраасны дараа нөөцийн савыг усаар сайн хөргөх.

*       Нөөцийн савын аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиоллын дуу гарах ба өнгө нь өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож хүн хүчээ татаж авах.

*       Нөөцийн сав галд өртсөн үед аль болох хол зогсох.

*       Их хэмжээний галын хувьд өөртөө удирдлагын ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй

         хушуу ашиглан унтраах хэрэгсэлээр галыг унтраана, бололцоогүй бол энэ бүсийг орхин гарах.

 АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)

*       Галын бүх эх үүсгүүр (ойролцоо орчинд нь тамхи татах,гал асаах, очлуур,дөл

         үүсгэгч хэрэглэхийг хориглоно.) ийг ЗАЙЛУУЛАХ.

*       Ажиллагаанд хэрэглэж буй бүх тоног төхөөрөмжинд газардуулга хийсэн байх.

*        Асгарсан материалд хүрэх ба дундуур нь гатлан явж болохгүй.

.*       Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол алдагдсан газрыг олж зогсоох..

*       Усны шугам, ариутгах татуургын ус, хонгил мэтийн зай багатай газар орохоос болгоомжлох.

*        Уурыг багасгахын тулд уур дарагч хөөс ашиглаж болно.

*       Элс, хуурай шороо бусад шатамхай бус шингээгч материалаар шингээж аваад саванд хийх.

*        Шингээсэн материалаа цуглуулахдаа цэвэр бөгөөд ноцдоггүй багаж хэрэгсэлийг ашигла..

Их асгарсан бол

*       Шингэний урсгалыг боосон далан хийх ба дараа нь үүнийгээ зайлуулах.

*       Усаар шүршихэд уур багасах боловч хаалттай орчинд гал асахаас сэргийлж чадахгүй;

АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)

*       Осолд өртөгсдийг цэвэр агаарт гаргах.

*       Эмнэлгийн ослын түргэн тусламж 103 ийг дуудах.

*       Хэрвээ осолд өртөгсөд амьсгалж чадахгүй бол зохиомол амьсгал хийх.

*       Амьсгалахад хүндрэлтэй бол хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах.

*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлах.

*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй усны урсгалд 20-оос доошгүй минутын турш шүршин угаах.

*       Арьсны хүрэлцэлтийг аль болох багасгахын тулд цэвэр арьсанд материал тархахаас болгоомжил.

*       Арьсаа савантай усаар угаах.

*       Осолд өртөгсдийг дулаан, чимээгүй орчинд байлгах.

*       Эмнэлгийн ажилтнуудад уг бодисын талаар сайтар таниулах, биеэ хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааны талаар анхааруулгыг өгөх..

Ослын үЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛААРХИ нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) (Non-fire Spill Response): Галын эх үүсгэврийг унтраах. Боломжтой бол

Хүмүүсийг хол байлга. Шингэн болон уур байдалтай бодисонд хүрэхээс зайлсхийх. Салхины дээд талд зогсоод усаар уурыг дарах байдлаар шүрш. Галаас гаргасан материалыг холдуулж зайлуул. Орон нутгийн эрүүл мэндийн болон мэргэжлийн хяналтын газар руу мэдэгд. (USCG, 1999)

Гал унтраах (Firefighting): Химийн хуурай унтраагч, спиртэнд тэсвэртэй хөөс болон нүүрсхүчлийн хийгээр шүрших. Галыг унтраахад ус үр дүн муутай. Халсан савуудыг усаар хөргө.(USCG,1999)

Урвалын идэвх (Reactivity): Тогтвортой байдал: Энэ нь лабораторийн жирийн нөхцөлд тогтвортой нэгдэл. Энэ бодисын уусмал лабораторийн жирийн нөхцөлд 24 цагийн турш тогтвортой. ИДЭВХ: Энэ нэгдэл исэлдүүлэгч материал, нитратууд, хүчтэй шүлтүүд ба хүчилтэй идэвхтэйгэээр урвалд ордог (NTP. 1992)

Анхны тусламж (First Aid): НҮД: Юуны өмнө нэрвэгдэгч нь контакт линзтэй эсэхийг шалгаж хэрэв байгаа бол түүнийг нь салгаж авна. Эмнэлгийн тусламж ба хордолгын хяналтын төв рүү нэн даруй дуудлага өгч нэрвэгдэгчийн нүдийг ус эсвэл ердийн давсны уусмалаар 20-30 минутын турш угаана. Эмчийн тусгай зааваргүйгээр нэрвэгдэгчийн нүдэнд ямар нэгэн эм, тос, тосон түрхлэг хэрэглэж болохгүй. Нэрвэгдэгчийн нүд улайх буюу үрэвсэх мэтийн хордлогын шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч нүдийг нь угаасны дараа түүнийг эмнэлэгт нэн даруй үзүүлнэ. АРЬС: Өртсөн хэсгийг усны урсгалаар нэн даруй угааж бохирдсон бүх хувцасыг тайлж тусгаарлана. Арьсны өртсөн бүх хэсгийг сайтар савандаж усаар болгоомжтой угаана. Нэрвэгдэгчийн арьсанд улайлт ба үрэвсэл илрээгүй байсан ч эмнэлгийн тусламжийн болон хордолт хяналтын төв рүү нэн даруй дуудлага өгнө. Арьсных нь өртсөн хэсгийг усаар угаасны дараа нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт яаралтай хүргэнэ.

АМЬСГАЛАХ: Нэрвэгдэгчийг бохирдсон газраас нэн даруй гаргах, цэвэр агаараар гүнзгий амьсгалуулах, хоолой сөөх, ханиалгах,амьсгал давчдах, ам, хоолой, цээж хатах мэтийн шинж тэмдэг илрээгүй байсан ч эмчийг нэн даруй дуудаж түүнийг эмнэлэгт хүргэхэд бэлтгэнэ. Үл мэдэгдэх атмосферийн орчинд аврагчдыг ороход хувийн амьсгал хамгаалах зориулалтын хэрэгслээр хангах. Ямарч тохиолдолд өөрийгөө хамгаалах амьсгалын аппарат (SCBA) ашиглах,хэрвээ хэрэгтэй гэж үзвэл хамгаалалтын түвшин нь тохирсон буюу эсвэл илүү үзүүлэлт бүхий хамгаалалтын дотуур хувцасыг өмсөх. ЗАЛГИВАЛ:БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ. Химийн идэмхий бодис нь ам, хоолойн салстыг гэмтээхээс гадна бөөлжих явцад нэрвэгдэгчийн уушгинд тархах эрсдэлийг ихэсгэх учир эмчилгээг хүндрүүлнэ.Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдаагүй, таталт өгөөгүй бол 1-ээс 2 аяга ус өгч химийн бодисыг нь шингэлээд, эмнэлгийн тусламжийн болон хордолт хяналтын төв рүү яаралтай дуудлага өгч нэрвэгдэгчийг эмнэлэгт шилжүүлнэ.Хэрвээ нэрвэгдэгч ухаан алдсан ба таталт өгсөн бол түүний амаар ямар нэгэн юм өгөлгүй харин амьсгалын замыг нээлтэй байлгаж толгойг нь биес нам байлгаж хажуу талаар нь хэвтүүлнэ. БӨӨЛЖҮҮЛЖ БОЛОХГҮЙ.Эмнэлэгт ЯАРАЛТАЙ хүргэ. (NTP,1992).