Химийн бодисын тодорхойлолт

Химийн нэршил: ИЗОБУТИЛ АЦЕТАТ  ISOBUTYL ACETATE

CAS №: 110-19-0

UN №: 1213

Томъёо: C6H12O2

Бусад нэршил: Цуухүчлийн изобутилийн эфир, 2-метилпропил ацетат, 2-метилпропил цуухүчлийн эфир, метил пропил этаноат - Isobutyl ester of acetic acid; 2-Methylpropyl acetate; 2-Methylpropyl ester of acetic acid; -Methylpropyl ethanoate

 

Физик шинж чанар

Гадаад байдал: Жимс, ургамлын үнэртэй, өнгөгүй  шингэн

Буцлах температур (BP): 117оC

Молекул жин (MW): 116.2

Тэсрэх доод хязгаар (LEL):1.3%

Шаталтын зэрэг (NFPA Fire Rating): 3

Хөлдөх температур/ хайлах температур (FRZ/MLT): FRZ: -98oC

Уурын даралт (VP):

13 mmHg

Тэсрэх дээд хязгаар (UEL):  10.5%

Эрүүл мэндийн нөлөөллийн зэрэг (NFPA Health Rating): 1

Дөл авалцах температур (FP):18оC

Уурын нягт (VD): Тогтоогоогүй

 

Урвалын идэвхийн зэрэг  (NFPA Reactivity Rating): 0

Нягт (Sp. GR) : 0.87

Ионжих чадвар IP:9.97 эВ

 

Онцлог шинж NFPA Sp. Inst.: Тогтоогоогүй

 

Хордуулах хязгаар

НҮБ-ын ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн газар (OSHA)

АНУ-ЫН ХӨдӨлмӨр хамгаалал, эрҮҮл  мэндийн ҮНДЭСНИЙ ХҮРЭЭЛЭН (NIOSH)

Бусад мэдээлэл (Related Information)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 150

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  ppm: 150

AIHA Ослын үед авах арга хэмжээний төлөвлөлтийн зөвлөмж (AIHA Emergency Response Planning Guidelines) - ERPG-1/ERPG-2/ERPG-3:
Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) PEL-TWA mg/m3: 700

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж) (PEL-TWA)  mg/m3: 700

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын дундаж) (PEL-STEL) mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (15 минутын турш) (PEL-STEL)  mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)  ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) ppm: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C)   mg/m3: Тогтоогоогүй

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (ямар ч үед) (PEL-C) mg/m3: Тогтоогоогүй

Хавдар үүсгэх ангилал (Carcinogen Classifications): Тогтоогоогүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Арьсанд үзүүлэх нөлөөлөл (Skin Notation): Үгүй

Notes: Тогтоогоогүй

Тайлбар (Notes): Тогтоогоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH) ppm: 1300

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH)  mg/m3: Тогтоогоогүй

 

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун тайлбар (IDLH Notes): Тэсрэх доод хязгаарийн (LEL)- ийн 10 %

 

NIOSH Химийн аюулын талаархи лавлах (NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards) 2006 оны 6-р сарыг дуустал хүчинтэй (Current through June 2006)

ИЗОБУТИЛ АЦЕТАТ

CAS: 110-19-0

Томъёо (Formula): CH3COOCH2CH(CH3)2

RTECS: AI4025000

Бусад нэршил, худалдааны нэр (Synonyms & Trade Names): Цуухүчлийн изобутилийн эфир, 2-метилпропил ацетат, 2-метилпропил цуухүчлийн эфир, метил пропил этаноат - Isobutyl ester of acetic acid; 2-Methylpropyl acetate; 2-Methylpropyl ester of acetic acid; -Methylpropyl ethanoate

DOT ID & Guide: 1213 129

Хордуулах хязгаар (Exposure Limits)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (NIOSH REL): Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж: TWA 150 ppm (700 мг/м3)

Зөвшөөрөгдөх дээд хэмжээ (OSHA PEL):Ажлын 8 цагийн эсвэл долоо хоногийн дундаж (TWA)  150 ppm (700 мг/м3)

Амь нас, эрүүл мэндэд хор үзүүлэх тун (IDLH): 1300 ppm Тэсрэх доод хязгаар- (LEL)- ийн 10 %

Хувирал (Conversion): 1 ppm=4.75 мг/м3

Гадаад байдал (Physical Description)

Жимс, ургамлын үнэртэй, өнгөгүй  шингэн

Молекул жин MW: 116.2

Буцлах температур BP: 117oC

Хөлдөх температур

FRZ: -98oC

Уусах чанар (Sol) (25 oC) : 0.6 %

Уурын даралт VP: 13 mmHg

IP: 9.97 эВ

Агаартай харьцуулсан харьцангуй нягт RGasD: Тогтоогоогүй

 Нягт (Sp.Gr) : 0.87

Дөл авалцах температур  Fl.P: 18оC

Тэсрэх дээд хязгаар UEL : 10.5%

Тэсрэх доод хязгаар(LEL): 1.3%

Тэсрэх доод хязгаар (MEC): Тогтоогоогүй

Гал авалцамтгай шингэн, Анги IB. (гал авалцамтгай ба шатамхай шингэний ангиллыг үз)

Хамт хадгалж болохгүй бодисууд (Incompatibilities & Reactivities)

Нитратууд, хүчтэй исэлдүүлэгчид, шүлтүүд болон хүчлүүд

Хэмжилт явуулах аргууд (Measurement Methods)

NIOSH 1450, OSHA 7

Хувийн хамгаалалт ба урьдчилан сэргийлэх арга (Personal Protection & Sanitation)

Анхны тусламж (First Aid)

Арьс (Skin): Арьсанд хүрэхээс болгоомжил
Нүд (Eyes): Нүдэнд орохоос болгоомжил
Арьс угаах (Wash skin): Бохирдсон үед
Зайлуулах (Remove): Норсон үед
Солих (Change): N.R.

Нүд (Eye): нэн даруй угаах
Арьс  (Skin): Их усаар зайлах
Амьсгал Breath: Амьсгалахад дэмжлэг үзүүлэх
Залгих Swallow: Эмнэлгийн яаралтай тусламж  
(See procedures)

Амьсгалын замыг хамгаалах арга хэмжээ (NIOSH Respirator Recommendations)

NIOSH/OSHA 1300 ppm: SA:CF/CCRFOV/GMFOV/PAPROV/SCBAF/SAF : SCBAF:PD,PP/SAF:PD,PP:ASCBA Escape: GMFOV/SCBAE  (See symbols and codes)

Хордох замууд (Exposure Routes)

Амьсгалах, Залгих,  арьс ба нүдэнд хүрэх

Хордлогын шинж тэмдэг (Symptoms)

Нүд, арьс, амьсгалын дээд эрхтэн цочроох,  толгой өвдөх, нойрмог болох, мэдрэмж алдагдах  амьтан дээр  мэдээ алдах зэрэг шинж тэмдэг илэрнэ Irrit eyes, skin, upper resp sys; head, drow, anes; in animals: narco

Хордлогод өртөх эд эрхтэн (Target Organs)

Нүд, арьс, амьсгалын систем, төв мэдрэлийн систем (See abbreviations)

 

Ослын үед авах арга хэмжээний лавлах  (DOT Emergency Response Guidebook (ERG 2004)

Лавлах дугаар (Guide Number): 129

129 Гал авалцамтгай шингэнүүд- (туйлтай/устай холилддог/хортой)

129 Flammable Liquids (Polar/Water-Miscible/Noxious)

 
ТОХИОЛДОХ АЮУЛ POTENTIAL HAZARDS
Галын ба тэсрэх АЮУЛ (FIRE OR EXPLOSION)
*       ТУЙЛЫН ГАЛ АВАЛЦАМТГАЙ: Халаалт, оч  эсвэл дөлөнд амархан асна.
*       Уур нь агаартай хамт тэсрэмтгий холимог үүсгэж болно.
*       Уур нь тархаж галын эх үүсгүүртэй авалцвал ассан газраасаа буцаж шатна.
*       Уур нь агаараас хүнд тул газрын хөрсөн дээгүүр тархах ба усны шугам, хонгил,  нөөцийн сав зэрэг зай багатай                      газар хуримтлагдана.
*       Уурын дэлбэрэлт байрны дотор болон гадна, мөн усны шугамыг хордуулна. 
*       Р – гэсэн тэмдэглээстэй бодисууд нь халах эсвэл галд өртөхдөө тэсэрч полимержих урвалд орно.
*       Бохирын шугам руу алдагдвал түймэр гарах болон тэсрэлт болж болзошгүй.
*       Сав гаднаасаа халвал дэлбэрч болно.
*       Олон шингэн уснаас хөнгөн.
Эрүүл мэнд (HEALTH)
*       Тухайн бодисоор амьсгалах эсвэл уг бодис арьсаар нэвчвэл хордуулах үйлчилгээтэй.
*       Тухайн бодисоор амьсгалах эсвэл хүрэлцэхэд арьс болон нүдийг цочрооно.
*       Гал нь цочроох, идэмхий үйлчилгээтэй болон хортой хий үүсгэж болно.
*       Ууранд толгой эргэх, хүчилтөрөгчийн дутагдалд орох аюултай.
*       Гал унтраах үед ашигласан ус нь бохирдол үүсгэх боломжтойг анхаар.
ХҮН АМЫН АЮУЛГҮЙ БАЙДАЛ хамгаалал (PUBLIC SAFETY)
*       Аюул осол үүссэн үед юуны өмнө 105 утас руу залга.
*      Асгарсан ба алдагдсан талбайгаас бүх чиглэлд 50 аас 100 метр (160 аас 330 фут) –ээс гадагш зайд
        тусгаарлалт хийх.
*      Зөвшөөрөлгүй хүмүүсийг голомтод ойртуулж болохгүй.
*       Салхины эсрэг талд байх.
*       Нам газар байхыг хориглоно.
*       Хаалттай газар орохдоо урьдчилан салхилуул. 
 Хамгаалах хувцас (PROTECTIVE CLOTHING)
*       Амьсгалын аппарат бүхий эерэг даралттай хувцас (SCBA) өмсөх.
*       Гал сөнөөгчийн хамгаалалтын хувцас зөвхөн хязгаарлагдмал хамгаалалтыг л гүйцэтгэнэ. 
Нүүлгэн шилжүүлэх (EVACUATION)
Их асгарах (Large Spill)
*       Анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг дор хаяад 300 метр (1000 фут) –ээс гадагш хийнэ.
Гал (Fire)
*       Нөөцийн сав(tank), ачааны машины болон вагон цистернд гал гарсан бол түүнийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –т  тусгаарлана.Түүнчлэн анхны нүүлгэн шилжүүлэлтийг бүх чиглэлд 800 метр (1/2 миль) –ээс гадагш хийнэ.
ГАЛЫН АЮУЛЫН ҮЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭ (EMERGENCY RESPONSE FIRE)
Галын 
АНХААРУУЛГА: Эдгээр бүх бодисууд нь маш бага дөл авалцах температуртай. Гал унтраахад усаар шүрших нь үр дүн муутай байж магадгүй. 
Бага хэмжээний гал
*      Химийн хуурай унтраагч, CO2, усаар, эсвэл спиртэнд тэсвэртэй хөөсөөр шүрших.
*      Нитрометан эсвэл нитроэтан оролцсон гал гарвал химийн хуурай унтраагч хэрэглэж болохгүй. 
Том хэмжээний гал
*      Усыг борооожуулах юмуу  мананцар байдлаар эсвэл спиртэнд тэсвэртэй хөөсөөр шүрших
       Усыг борооожуулах юмуу  мананцар байдлаар хэрэглэх. Усны шууд урсгал хэрэглэж болохгүй  
*      Хэрвээ эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол галын газраас савтай зүйлсийг зөөх.
Нөөцийн сав,машин/чиргүүлийн ачаа галд өртвөл. 
*       Аль болох зайтай газраас галыг унтраах, автомат ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй хушуу ашиглан унтраах.
*       Галыг унтраасны дараа нөөцийн савыг их хэмжээний усаар сайн хөргөх.
*       Нөөцийн савын аюулгүй ажиллагааны төхөөрөмжийн дохиолол дуугарах эсвэл өнгө нь өөрчлөгдвөл нэн даруй ажиллагааг зогсоож хүн хүчээ татаж авах.
*       Галд өртсөн нөөцийн савнаас байнга хол байх
*       Их хэмжээний галын хувьд өөртөө удирдлагын ажиллагаатай гуурсан хоолой баригч эсвэл мэдрэгчтэй 
         хушуу ашиглан унтраах хэрэгсэлээр галыг унтраана, бололцоогүй бол энэ бүсийг орхин гарах
АСГАРАХ БА АЛДАГДАХ (SPILL OR LEAK)
*       Галын бүх эх үүсгүүр (ойролцоо орчинд нь тамхи татах, гал асаах, очлуур,дөл
         үүсгэгч хэрэглэхийг хориглоно)-ийг ЗАЙЛУУЛАХ.
*       Ажиллагаанд хэрэглэж буй бүх тоног төхөөрөмжинд газардуулга хийсэн байх.
*       Асгарсан материалд хүрэх ба дундуур нь явж болохгүй.
*        Эрсдэлгүй гүйцэтгэж чадахаар бол алдагдсан газрыг олж зогсоох.
*        Ус, бохирын шугам, подвал болон бусад хязгаарлагдмал орчинд орохоос сэргийлэх
*        Уурыг багасгахын тулд уур дарагч хөөс хэрэглэх 
*       Хуурай шороо, элс, эсвэл шатдаггүй материалаар хучих эсвэл шингээж аваад тусгай саванд хийж зайлуулах
*       Шингээсэн материалаа цуглуулахдаа цэвэр, ноцдоггүй багаж хэрэгсэлийг ашиглах
Их хэмжээний асгаралт
*       Шингэний урсгалыг боосон далан хийх ба дараа нь зайлуулах.
*       Усаар шүршихэд уур багасах боловч хаалттай орчинд гал асахаас сэргийлж чадахгүй;
АНХНЫ ТУСЛАМЖ (FIRST AID)
*       Осолд өртөгсдийг цэвэр агаарт гаргах.
*       Эмнэлгийн ослын яаралтай тусламж 103- ийг дуудах.
*       Хэрвээ осолд өртөгсөд амьсгалахгүй бол хиймэл амьсгал хийх.
*       Амьсгалахад хүндрэлтэй бол хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах.
*       Бохирдсон хувцас, гутлыг тайлж тусгаарлах.
*       Бодистой хүрэлцсэн бол арьс, нүдийг нэн даруй урсгал усаар 20-оос доошгүй минутын турш угаах.
*       Арьсыг савантай усаар угаах
*       Өртөгсдийг дулаан, тайван орчинд байлгах
*       Бодисонд хордсон үр дагавар (амьсгалах, залгих эсвэл арьсаар хүрэлцэх) удаж болно.  
*       Эмнэлгийн ажилтнуудад уг бодисын талаар сайтар таниулах, биеэ хамгаалах, урьдчилан сэргийлэх ажиллагааныталаар анхааруулгыг өгөх.

 

Ослын үЕД АВАХ АРГА ХЭМЖЭЭНИЙ ТАЛААРХИ нэмэлт мэдээлэл (Additional Emergency Response Information (CAMEO Data) )

Асгарах үед (гал авалцаагүй ) (Non-fire Spill Response):   Очлуур, дөл болон галын бусад үүсгүүрийг зайлуулах. Материалыг усны ундрага ба ариутгах татуургын хоолойн ус руу орохоос болгоомжил. Шаардлагатай тохиолдолд урсгалыг гарцаагүй барьж тогтоох даланг барих. Аюул учруулахгүйгээр бол асгарч байгаа газрыг олж зогсоох арга хэмжээ авах. Уурыг дарахын тулд усаар шүрших. Газраар асгарвал: Шингэн ба хатуу материалуудыг агуулах нүх, цөөрөм, лагун ухах. Гадаргуу дээр урсаж байвал шороо, ууттай элс, хөөсөн полиуретан ба бетон ашиглан далан босгох. Шингэний хэмжээ их байвал үнс, цемент болон бусад сорбентуудаар шингээх. Уур болон галын аюулыг  багасгахын тулд тохирсон хөөс хэрэглэх.  Шингэн хаягдал: Хаягдлыг тархахаас сэргийлж байгалийн болон тосон саадыг ашиглах. Гадаргуугийн идэвхт агентуудыг (угаалгын нунтаг, саван, спиртүүд) хэрэглэх. Дугуй толбыг хатууруулахын тулд  ‘Universal” гельжүүлэгчийг шахаж өгөн үйлчлэх үр нөлөөг сайжруулна. Асгарсан шингэн нь 10 ppm болон түүнээс дээш концентрацтай тохиолдолд асгарсан хэмжээнээс арав дахин их идэвхжүүлсэн нүүрс хэрэглэх. Хаягдлыг цэвэрлэхдээ сордог хошуу бүхий багаж хэрэглэх. Ялгарсан фаз буюу бохирдуулагч бодисыг зайлуулах буюу цэвэрлэхийн тулд ухаж авдаг машин хэрэглэх.  (AAR, 1999)

Гал унтраах (Firefighting: Урсгалыг зогсоох чадахгүй бол галыг шүршиж болохгүй.  Усны хүчтэй урсгал нь галыг улам тархааж болзошгүй.  Халсан савуудыг их хэмжээний усны урсгалаар хөргөх. Аль болох хол зайнаас ус хэрэглэх. Хөөс, химийн хуурай унтраагч эсвэл нүүрстөрөгчийн давхар оксид ашиглах.  (AAR,1999)  

Урвалын идэвх (Reactivity):  Олон төрлийн хуванцарыг зөөлрүүлдэг ба уусгадаг. (USCG 1999)

Анхны тусламж (First Aid):  Хэрэв энэ бодис нүдэнд хүрвэл маш түргэн их хэмжээний усаар угаах ба зовхийг дээш доош хөдөлгөнө. Түргэн тусламж яаралтай авах. Химийн бодистой ажиллаж байх үедээ нүдэндээ линзтэй ажиллаж болохгүй. АРЬС: Хэрэв энэ бодис арьсанд хүрсэн бол өртсөн арьсыг их хэмжээний усаар нэн даруй угаана. Хэрэв энэ бодис хувцсаар нэвчсэн  бол хордсон  хувцасыг  яаравчлан тайлж  өртсөн арьсыг  усаар угаах. Угаасны дараа арьс цочирсон бол  эмнэлгийн тусламж үзүүлэх, хохирогчийг эмнэлэгт хүргэх. 

АМЬСГАЛСАН ҮЕД:  Хэрэв нэрвэгдэгч их хэмжээний  химийн бодисоор амьсгалсан бол хордсон бүсээс нэн яаралтай гарган цэвэр агаараар амьсгалуулах, амьсгалахгүй бол амаараа хиймэл амьсгал хийх хэрэгтэй. Нэрвэгдсэн хүнийг дулаан газар байлган амруулах хэрэгтэй. Аль болох яаралтай тусламж үзүүлэх.

Залгисан бол: Хэрэв хүн энэ химийн бодисыг залгисан бол нэн даруй эмнэлгийн тусламж үзүүлэх (NIOSH,1997)